دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٦٦ - تبيين يارى رساندن بىبهرگان از نيكى
إنّ اللَّه ليؤيّد هذا الدّين بأقوام لا خلاق لهم.[١]
خداوند، اسلام را به وسيله مردمانى بىبهره از خير و دين، تقويت مىكند.
إنّ اللَّه- تبارك وتعالى- ليؤيّد الإسلام برجال ما هم من أهله.[٢]
خداوند، اسلام را به وسيله مردانى كه اهل دين نيستند، تاييد (يارى) مىكند.
سيشدّ هذا الدّين برجال ليس لهم عند اللَّه خلاق.[٣]
به زودى، اين دين به وسيله مردانى استوار خواهد شد كه نزد خداوند، هيچ بهرهاى ندارند.
٢. در هنگام قيام، گروهى كه اكنون بتپرست هستند و يا از نسل آنان، افرادى هدايت مىشوند و همراه امام عليه السلام قيام مىكنند. در متن كتاب الغيبة، عبارت، اين گونه است:
ولَو قَد جاءَ أمرُنا لَقَد خَرَجَ مِنهُ مَن هُوَ اليَومَ مُقيمٌ عَلى عِبادَةِ الأَوثانِ.[٤]
و اگر امر ما فرا رسد، كسانى با آن همراه مىشوند كه امروز بتپرستاند.
مطابق اين قرائت، مفهوم اين قسمت از حديث، اين است كه در هنگام پيروزى قيام، برخى از كسانى كه اكنون (در زمان صدور سخن) گمراه هستند نيز هدايت مىشوند و همراه با امام عليه السلام قيام خواهند كرد؛ يعنى از نسل گمراهان آن دوره، مؤمنانى پديد خواهند آمد كه در ركاب امام عليه السلام خواهند بود.
برخى از احاديثى كه در باب علّت غيبت نقل شدند، مؤيّد اين قرائت اند؛ زيرا علّت تأخير قيام امام عليه السلام را اين مىدانند كه افرادى مؤمن در صلب مشركان فعلى هستند كه شايستگى هدايت و همراهى با امام عليه السلام را دارا هستند.
[١]. السنن الكبرى، نسايى: ج ٥ ص ٢٧٩ ح ٨٨٨٥، المعجم الأوسط: ج ٢ ص ٢٦٨ ح ١٩٤٨، المعجم الصغير: ج ١ ص ٥١، كنز العمّال: ج ١٠ ص ١٨٤ ح ٢٨٩٥٦؛ منية المريد: ص ١٤٤.
[٢]. كنز العمّال: ج ١٠ ص ١٨٤ ح ٢٨٩٥٧( به نقل از طبرانى از ابن عمرو).
[٣]. كنز العمّال: ج ١٠ ص ١٨٤ ح ٢٨٩٥٩( به نقل از محاملى در امالىاش، از انس).
[٤]. ر. ك: ح ١٥٧٤.