دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٩٨ - تبيين گزارشهاى رسيده در باره جاى قيام

و قائم، آن روز در مكّه است، پشتش را به كعبه تكيه داده و به آن پناه آورده است و ندا مى‌دهد: اى مردم! ما از خدا يارى مى‌جوييم. هر كس ما را پاسخ گويد [بداند] كه ما اهل بيت پيامبرتان، محمّد و سزاوارترين مردم به خداوند و به محمّد صلى الله عليه و آله هستيم ... و با او ميان ركن [حجرالأسود] و مقام [ابراهيم‌] بيعت مى‌كنند.

يك روايت ديگر در اين باره، ضمن تأكيد بر آغاز قيام مهدوى از مسجد الحرام و توصيف دقيق آن، مضمونى مشابه از بيانيه نخستين امام عليه السلام را گزارش كرده است.[١]

ديگر گزارش‌هاى مشابه، ضمن اعلام مكّه به عنوان نقطه آغازين قيام، بخش‌ها و مطالب ديگرى از بيانيه قيام امام عصر را بازگو كرده‌اند. در اين احاديث، امام عليه السلام مردم را به ياد كردن خداى متعال و ايستادن در پيشگاه الهى فرا مى‌خواند و بعثت انبياى الهى و نزول كتاب‌هاى آسمانى را ياد مى‌آورد. امام همچنين مردم را به اطاعت از خدا و رسولش و نيز احياى قرآن، دورى كردن از شرك و يارى رساندن به هدايت و تقوا دعوت مى‌كند و ندا بر مى‌آورد: «بى‌ترديد، من شما را به خدا و رسولش و نيز عمل به كتاب او و ميراندن باطل و احياى سنّت پيامبر فرا مى‌خوانم».[٢]

امام همچنين مظلوميت اهل بيت عليهم السلام و حقّ مودّت ذوى القربى را فراز مى‌آورد و خواستار يارى رساندن مردم براى جبران ستم رفته بر اهل بيت پيامبر و قبول ولايت ايشان مى‌شود.[٣]

گفتنى است كه چند مكان ديگر به عنوان نقطه شروع نهضت مهدوى گفته شده است. يك حديث، محل خروج و قيام امام مهدى عليه السلام را از زبان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله «تهامه» دانسته‌[٤] كه مؤيّد احاديث پيشين است؛ زيرا تهامه، مانند حجاز مشتمل بر

[١]. ر. ك: ج ٧ ص ١٢٤ ح ١١٨٥.

[٢]. ر. ك: ص ٢٧٤ ح ١٥٨٤.

[٣]. ر. ك: ج ٧ ص ٣٦٦ ح ١٣٩٠- ١٣٩١.

[٤]. عيون أخبار الرضا عليه السلام: ج ١ ص ٦٥. نيز، ر. ك: ج ٨ ص ٢٤٤ ح ١٥٥٥.