دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٥ - ادله و شبهات مخالفان رجعت

تقسيم كار قائل شويم. ثالثاً ممكن است رجعت ساير امامان، پس از شهادت امام مهدى عليه السلام باشد. دليلى قاطع بر اين مطلب نيست كه امامت امام زمان عليه السلام تا قيامت ادامه خواهد داشت، به ويژه اين كه در برخى احاديث، از رحلت ايشان و كفن و دفنشان به دست امام حسين عليه السلام سخن رفته است. افزون بر اين، حديثى از رجعت امير مؤمنان عليه السلام و امامان ديگر سخن گفته است و امامان عليهم السلام را به عنوان كارگزاران على عليه السلام معرّفى كرده است.[١]

پاسخ‌هاى ديگرى نيز به اين اشكال داده‌اند كه براى پرهيز از تطويل، از بيان آنها خوددارى مى‌كنيم؛[٢] امّا در هر حال، عدد امامان از دوازده، تجاوز نخواهد كرد و همان امامان قبلى باز خواهند گشت.

٧. رجعت، مستلزم تناسخ است و تناسخ از نظر اسلام، مردود است. پس رجعت، مردود است.

پاسخ: اين اشكال از فهم نادرست معناى تناسخ و معناى رجعت ناشى شده است. تناسخ به معناى آن است كه روح كسى پس از مرگ، در بدنى ديگر، غير از بدن خودش وارد شود؛ امّا رجعت به معناى بازگشت روح به بدن خود فرد است، دقيقاً مانند همان اتّفاقى كه در معاد خواهد افتاد. اگر بازگشت روح به بدن در معاد مستلزم تناسخ است، در رجعت هم هست؛ امّا نه در معاد و نه در رجعت، بازگشت به بدنى ديگر نيست؛ بلكه بازگشت به بدن خود فرد است. بنا بر اين، هيچ امرى كه محال يا خلاف اسلام باشد اتّفاق نخواهد افتاد.

٧. كسى كه به كمال خاصّ خود رسيده، اگر پس از مرگ، دوباره به دنيا باز گردد، رجوع از فعل به قوّه است و اين، محال است؛ زيرا قوّه‌اى كه يك بار به فعليت برسد، بار ديگر به قوّه باز نمى‌گردد. نفْس انسان با مُردن، تجرّد پيدا مى‌كند و يك‌

[١]. مختصر بصائر الدرجات: ص ٢٩، بحار الأنوار: ج ٥٣ ص ٧٤ ح ٧٥.

[٢]. براى ديدن آنها، ر. ك: الإيقاظ من الهجعة: ص ٤١٢- ٤٢١.