دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٦٠ - توقيت در گستره تاريخ
ندارى، دنبال مكن» و «إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً[١]؛ در واقع گمان در [وصول به] حقيقت هيچ سودى نمىرساند» مىشود.
ج- زمان ظهور، امرى مقدّس است و به گونه طبيعى، دستاويز كسانى قرار مىگيرد كه در صدد سوء استفاده از امور مقدّس براى پيشبرد مقاصد سياسى و اجتماعى خود هستند و لازم است كه از اين آسيب و خلل، پيشگيرى شود.
د- تعيين متعدّد زمان براى ظهور و روشن شدن خطاى آن، سبب نااميدى توده مردمى مىشود كه با اميد و آرزو، روزى را به عنوان روز موعود پذيرفتهاند؛ ولى خطاى چند باره آن را تجربه كردهاند. استمرار اين بيان و روشن شدن خطاى آن، ممكن است حتّى اصل باور قيام مهدوى را نيز مخدوش كند.
براى آگاهى از حكمت نهى از توقيت در روايات، كافى است مرورى داشته باشيم به توقيتهايى كه تا كنون انجام گرفته است:
توقيت در گستره تاريخ[٢]
با بررسى منابعى چون نسخ خطّى مهدوى، كتب چاپ سنگى و سربى و پژوهش در آنها با موارد متعدّد توقيتهاى اجمالى و تفصيلى در طول تاريخ، رو به رو هستيم. با ايجاد بستر مناسب براى دسترسى به كتب كمياب (اعم از خطّى و سربى و سنگى) و بالا گرفتن مباحث تخصّصى مهدويت در سالهاى اخير، اطلاعات تازه و فراوانى در موضوع توقيت و ديگر مباحث مهدويت، به دست آمده است.
اين بررسى نشان مىدهد توقيتهاى انجام گرفته، بيش از مواردى است كه در اين نوشتار آمده و اگر در پى احصاى كامل آنها باشيم، به فهرستى درازدامن دست مىيابيم. حتى در روزگار معاصر ما، ماه و سالى نيست كه ادّعاى جديدى در باره
[١]. نجم: آيه ٢٨.
[٢]. به قلم پژوهشگر ارجمند، جناب آقاى احمد رنجبرى حيدر باغى.