از اول مثلًا شايد از مشروطه به اين طرف، اين احزاب پيدا شده باشد، اين احزاب مختلفه خيال نكنيد كه مِنْ بابِ اتفاق يك دسته‌اى با هم جمع شدند و حزبى تشكيل دادند، اين با يك نقشه شيطانى [بوده‌]؛ قدرتهاى بزرگ براى اينكه ايران را نگذارند با هم [متحد] بشوند، يك حزب درست كرده اسمش را اين گذاشته، يك حزب درست كرده اسمش را آن گذاشته؛ اين حزب با آن دشمن است، آن حزب با اين دشمن است. احزاب در بطن اين جامعه درست كرده‌اند، جبهه‌هاى مختلف درست كرده‌اند، و اين احزاب و جبهه‌هاى مختلف هم، اين طور نيست كه آن كار خودش را بكند و راه خودش را برود به آن كار نداشته باشد؛ آن هم كار خودش را بكند به اين كار [نداشته باشد]؛ نخير، با هم مختلفند، با هم مخالفند. يك راه استفاده غرب از ما و استفاده امريكا و شوروى از مخازن و ممالك ماها همين معناست كه در بطن خود يك جامعه كه بايد براى خودش يك حسابى داشته باشد و يك پيشرفتى بكند، در همان بطن جامعه از طريقهاى مختلف، اختلافات درست مى‌كنند. اختلاف مسلكهاى مختلف عرض مى‌كنم كه جنگ تُرك و فارس، جنگ كُرد و مثلًا غير كُرد، جنگ مثلًا فرض بفرماييد بلوچ و غير بلوچ، از اين مسائل درست مى‌كنند، مى‌تراشند. يك مملكتى كه بايد همه آن با هم مجتمع بشود هر كدام را به يك راهى مى‌برند؛ يعنى نقشه‌ها مى‌برد اينها را به اين راههاى مختلف، و به واسطه همين اختلافاتى كه در بطن خود جامعه است نمى‌گذارند اين جامعه رو به ترقى خودش برود. آنها استفاده خودشان را مى‌كنند، اينها مى‌زنند توى سر هم؛ و آنها مى‌آيند نفتهايشان را مى‌برند و گازهايشان را مى‌برند، هر چه دارند اينها غارت مى‌كنند و كسى هم نيست كه حرف بزند؛ براى اينكه يك فكر واحد نيست؛ افكارْ متشتت و مختلف است. بنا بر اين، اين يك سنخ اختلافاتى است كه توى جامعه و بطن جامعه ما مى‌اندازند، و مِن باب اتفاق نيست و نقشه است كه اين اختلافات را درست مى‌كنند.

يك سنخ ديگر اين است كه قبل از ماه مبارك و قبل از ماه محرّم- كه دو ماه است كه اجتماعات مسلمين هست- در ماه رمضان [كه‌] ماه اجتماعات است [در] مساجد، كه اين‌