صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٧٥ - انسان، صورت ظاهر نيست، مراتبى بالاتر از آن دارد
سخنرانى [در جمع ايرانيان مقيم خارج درباره ويژگيهاى حكومت اسلامى]
زمان: ٦ آبان ١٣٥٧/ ٢٥ ذى القعدة ١٣٩٨
مكان: پاريس، نوفل لوشاتو
موضوع: معرفى ابعاد سياسى- عبادى اسلام و ويژگيهاى حكومت اسلامى
حضار: دانشجويان و ايرانيان مقيم خارج
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
انسان، صورت ظاهر نيست، مراتبى بالاتر از آن دارد
به همه ابعادى كه از براى انسان هست؛ انسان، خود انسان، عبارت از اين صورت ظاهر كه مىخورد و مىآشامد و عرض مىكنم كه ساير كارهايى كه ساير حيوانات هم انجام مىدهند، اين قدر نيست؛ با ساير حيوانات فرقها دارد. اين مقدارى كه مىبينيد كه انسان در عالم طبيعت زندگانى مىكند، ساير حيوانات هم، ساير موجودات طبيعى هم، همه در اين عالم طبيعت، آنهايى كه زندگى حيوانى دارند، زندگانى حيوانى مىكنند و با انسان مشتركند و آنهايى كه زندگى شان نباتى و كمتر از اوست هم اين زندگانى را دارند. در ميان همه موجوداتى كه در اين طبيعت موجود هستند، انسان اختصاصاتى دارد كه ساير موجودات ندارند. يك مرتبه باطن، يك مرتبه عقليت، يك مرتبه بالاتر از مرتبه عقل، در انسان بقوه هست. از اول در سرشت انسان هست كه اين انسان از عالم طبيعت سير بكند تا برسد به آنجايى كه وَهْم ماها نمىتواند برسد و همه اينها محتاج به تربيت است. همان طورى كه تربيتهاى مناسب با طبيعت هست، تربيتهاى مناسب با مراتب ديگرش هم هست كه بعضىاش را بشر مىتواند مطلع بشود و بعضىاش را و بيشترش را بشر نمىتواند مطلع بشود. اطلاع را خداى تبارك و تعالى دارد و بَعْثِ انبيا براى اين است كه اين بشر اين چيزهايى را كه اطلاع ندارد، آن مراتب از انسانيت را كه خود بشر مطلع نيست و كيفيت تربيت را [مطلع شود]، تا اطلاع بر خودِ درد و دوا نباشد، نمىشود معالجه كرد؛ انبيا آمدند تا اين انسان را به آن مراتبى كه كسان ديگر، علماى طبيعت، نمىتوانند اين مراتب را اطلاع پيدا كنند و تربيت كنند انسان را، آن مراتب را تربيت بدهد و نمو و