خداى تبارك و تعالى نه احتياج به ماها دارد، نه احتياج به تربيت ما دارد. همه ما اگر مشرك هم بشويم، شديم، جهنم؛ همه ما هم موحد هم بشويم، يك نفعى [به او] نمى‌رسد؛ تمامْ مربوط به خود ماست؛ بعث انبيا براى تربيت ماست كه ما در آن ورق كه بايد تربيت بشويم، جورى تربيت بشويم كه آنجا هم زندگى‌مان زندگى سعادتمند باشد. اگر اين تربيت نباشد و انسان با همان خوى حيوانى از اين عالَم به عالَم ديگر برود، در آن عالَم سعادت ندارد و به شقاوت مى‌رسد؛ انسان در آن عالَم به ظلمات مى‌رسد.

انبيا آمده‌اند كه ما را از اين عالَم طبيعت كم كم تربيت كنند و آن مقدارى كه مربوط به تربيتهاى معنوى است به ما بفرمايند، به وحىْ مِنَ اللَّه تعالى؛ تا ما، كه اگر انبيا نباشند يك حيوانى هستيم كه هر چه هست همين طبيعت [است و] بيشتر از اين ادراك نداريم، ما را ببرند به آن عالَم و تقويت كنند كه ما وقتى از اين عالَم منتقل به يك عالَم ديگرى شديم، زندگى آن عالَم هم يك زندگى سعادتمند [انه‌] باشد. تمام نكته آمدن انبيا اين است كه تربيت كنند اين بشر را- كه قابل از براى اين است كه تربيت بشود و ما فوق حيوانات است- اين را تربيتش كنند؛ براى اينكه همان طورى كه اينجا زندگى سعادتمند- اگر همه اوضاع طبيعت به وفق مراد باشد- يك زندگى سعادتمند در اينجا دارند، آنجا هم زندگى سعادتمند داشته باشند. لطفى است از جانب خداى تبارك و تعالى به بشر كه قابل از براى اين است كه تربيت بشود.

و تربيت بشر به وحى خدا و به تربيت انبيا اين است كه چيزهايى كه رابطه بوده است ما بين آن عالَم و اين عالَم، چيزهايى كه اگر آن كارها را ما انجام بدهيم در تربيت معنوى ما دخالت دارد، آنها را به ما بيان كردند كه اين كارها را بكنيم. ما نمى‌دانيم البته كه آيا رابطه ما بين نماز و سعادت آن عالَم چيست؛ رابطه‌اش را ما نمى‌دانيم، خدا مى‌داند؛ چنانچه من و شما كه طبيب نيستيم نمى‌دانيم كه رابطه ما بين اين قرصى كه طبيب مى‌دهد با اين مرض چيست، لكن رابطه دارد؛ آنكه عالِم است اين رابطه را ادراك كرده است و به ما گفته است و ما هم بايد اطاعت كنيم تا مرضمان خوب بشود. اين رابطه را كه بين اين اعمال ما،