نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٦٣ - نقد
( وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلاّ بِأَمرِ رَبِّكَ لَهُ ما بَينَ أيدينا وَ ما خَلفَنا وَ ما بَينَ ذلِكَ وَ ما كانَ رَبّكَ نَسِيّاً ) ؛ [١] ما جز به دستور پروردگارت فرود نمي آييم . همه چيز از آن اوست . پروردگارت فراموشكار نيست .
همان گونه كه مفسران گفته اند : اين آيه بيانگر سخن جبرييل به پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله است . بنابر برخي از روايات ، پيامبر صلّي الله عليه و آله به جبرييل گفت : چه مي شد اگر بيشتر به ديدار ما مي آمدي ؟ جبرئيل به امر پروردگار آيه ي ياد شده را بر او نازل كرد ؛ و مطابق برخي ديگر از روايات ، هنگامي كه از پيامبر صلّي الله عليه و آله درباره ي داستان اصحاب كهف و ذي القرنين و روح پرسيدند ، پيامبر صلّي الله عليه و آله پاسخ آن را به نزول وحي در اين باره موكول نمود ، مدتي نزول وحي به تأخير افتاد ، پيامبر صلّي الله عليه و آله از جبرييل سبب تأخير آن را پرسيد و او آيه ي مزبور را به اذن خداوند بر او خواند . [٢]
قرآن كريم ، درباره ي تغيير قبله ي مسلمانان از بيت المقدس به كعبه ي معظمه فرموده است :
( قَد نَري تَقَلُّبَ وَجهِكَ فِي السَّماءٍ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبلَةً تَرضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسجِدِ الحَرامِ . . . ) ؛ [٣] نگاه هاي انتظار آميز تو به سوي آسمان را مي بينيم . اكنون تو را به سوي قبله اي كه از آن خشنود باشي ، باز مي گردانيم ؛ پس روي خود را به سوي مسجد الحرام كن .
پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله تمايل داشت كه قبله ي مسلمانان از بيت المقدس به كعبه ي معظّمه تغيير كند . درباره ي علت اين تمايل وجوهي گفته شده است ؛ از جمله اين يهوديان پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله و مسلمانان را نكوهش مي كردند و مي گفتند : چگونه او خود را پيامبر خدا و صاحب شريعت نويني مي داند ، در حالي كه به قبله ي ما نماز مي گزارد ؟ پيامبر از اين بابت آزرده خاطر بود و مايل بود كه قبله ي مسلمانان از بيت المقدس به خانه ي كعبه
[١] سوره ي مريم ( ١٩ ) ، آيه ي ٦٤ .
[٢] ر . ك : تفسير طبري ، ج ١٦ ، ص ١٢٠ – ١٢١ ؛ تفسير قرطبي ، ج ١١ ، ص ١١٨ – ١١٩ ؛ تفسير بيضاوي ، ج ٣ ، ص ٥٨ و مجمع البيان ، ج ٧ ، ص ٥٢١ .
[٣] سوره ي بقره ( ٢ ) ، آيه ي ١٤٤ .