نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٩٩ - تحقيقي از علامه مجلسي

هدف دين از اين كار اين بود كه كرامت و شرافت ويژه ي او در پيشگاه الهي را بر ديگران آشكار سازد ؛ با اين حال ، اصل تعيين جز به وحي و الهام الهي نبوده است . اين فرض از نظر عقل بدون اشكال است و نصوص فراوان نيز بر آن دلالت مي كند . [١] بر اساس آنچه گفته شد ، اطلاق لفظ شارع بر پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله به اين معناست كه آن حضرت در تبيين احكام وارد در قرآن كريم و تحديد و تعيين پاره اي از خصوصيات مربوط به آن نقش داشته ؛ چنان كه در مورد تعداد ركعت هاي نمازهاي يوميه اتفاق افتاده است . در حديثي كه شيخ صدوق از محمد بن مسلم روايت كرده آمده است كه وي از امام صادق عليه السّلام پرسيد : چرا نمازهاي چهار ركعتي در سفر دو ركعت خوانده مي شود ، اما نماز مغرب سه ركعت خوانده مي شود ؟ امام عليه السلام پاسخ داد :

نمازها در آغاز به صورت دو ركعتي واجب شده بود ، آن گاه پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله به آنها دو ركعت افزود ، سپس از نماز مغرب يك ركعت را برداشت . آن گاه كه حكم نماز در سفر دو ركعت مقرر گرديد ، پيامبر صلّي الله عليه و آله از نماز مغرب چيزي كم نكرد و فرمود : چون يك بار از آن كم كرده ام ، از خداوند حيا مي كنم كه بار ديگر از آن بكاهم ؛ از اين رو ، نماز مغرب در حضر و سفر سه ركعتي انجام مي شود . [٢]

مطابق اين حديث ، اصل نماز از جانب خداوند تشريع گرديده و بدون شك تعداد ركعات آن هم از آغاز در علم الهي معلوم بوده است و آنچه اكنون انجام مي شود ، طرح معلوم آن در علم ربوبي بود ، ولي به تدريج و در مراحل مختلف به شرح ذيل بيان گرديد :

١ . همه ي نمازهاي يوميه به صورت دو ركعتي ابلاغ شد ؛

٢ . جز نماز صبح ، به همه ي نمازها به دو ركعت ديگر افزوده شد ؛

٣ . از نماز مغرب يك ركعت برداشته شد ؛

٤ . حكم نماز در سفر ، به جز نماز مغرب ، دو ركعت مقرر گرديد .