نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٨١ - علم پيشين الهي در احاديث اهل بيت عليهم السّلام
آري ، خداوند پيش از آن كه آسمان ها و زمين را بيافريند به آنها علم داشته است . [١]
٢ . عبدالله ابن مسكان از امام صادق عليه السّلام پرسيد : آيا خداوند قبل از آفرينش مكان به آن علم داشته ، يا اين كه هنگام آفرينش مكان و پس از آن به آن عالِم گرديده است ؟
خداوند از ازل و پيش از آفريدن مكان به آن عالم بوده و علم او به همه ي اشيا چنين است . [٢]
امام عليه السّلام پاسخ داد :
٣ . حسين بن بشار از امام صادق عليه السّلام پرسيد : آيا خداوند به چيزي كه موجود نشده عالم است و همه ي خصوصيات آن را مي داند ؟ امام عليه السّلام پاسخ داد :
خداوند قبل از آن كه اشيا پديد آيند ، به آنها عالم است . ( ٣ )
٤ . محمد بن مسلم از امام باقر عليه السّلام روايت كرده كه فرمود :
لم يزل عالماً بما كوّن ، فعلمه به قبل كونه كعلمه به بعد ما كونه ؛ [٤] خداوند پيوسته به آنچه پديد آورده عالم بوده است . علم خداوند به هر پديده اي قبل از ايجاد آن ، مانند علم او به آن پديده بعد از ايجاد آن است .
٥ . ايوب بن نوح به امام رضا عليه السّلام نامه اي نوشت و در آن نامه پرسيد : آيا خداوند قبل از ايجاد موجودات به آنها علم داشته ، يا آن كه هنگام ايجاد موجودات و پس از آن به آنها عالم شده است ؟ امام عليه السّلام در پاسخ او نوشت :
لم يزل الله عالما بالاشياء قبل ان يخلق الأشياء كعلمه بالأشياء بعد ما خلق الأشياء [٥] ؛ خداوند پيوسته قبل از آن كه اشيا را خلق كند به آنها علم داشته است ، همانند علم به اشيا بعد از پديد آوردن آن .
احاديث در اين باره بسيار است ، نمونه هاي ياد شده وافي به مقصود است .
[١] شيخ صدوق ، كتاب التوحيد ، ص ١٣٥ ، باب العلم ، ح ٥ .
[٢] همان ، ص ١٣٧ ، باب العلم ، ح ٩ .
[٣] همان ، ص ١٣٦ ، باب العلم ، ح ٩ .
[٤] همان ، ص ١٤٥ ، باب صفات الذات ، ح ١٢ .
[٥] همان ، ح ١٣ .