نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٥٢ - تكامل و بسط شخصيت نبوي
پيامبران بزرگ الهي حاصل مي شد ( مانند رؤياهاي صادقه و اعلام هاي پياپي ) براي او فراهم گرديد ، جبرييل بر او نازل شد . حاصل آن كه نخست باطن و سرّ پيامبر كمال يافت ، آن گاه اين كمال باطني در عالم ظاهر نمايان گرديد و در نتيجه قالب و ظاهر وجود پيامبر صلّي الله عليه و آله ، به صفت باطن متصف شد و حكايتگر درون و ضمير پيامبر صلّي الله عليه و آله گرديد ؛ و آن كمال دروني پايان سفر از خلق به حق است و تبلور آن در ظاهر ، آغاز سفر از حق به خلق مي باشد . [١]
در هر حال ، پيش از مبعوث شدن پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله به مقام رسالت و نزول قرآن بر آن حضرت ، تحولات عظيم روحي و معنوي در زندگي پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله رخ داده و نفس شريف پيامبر صلّي الله عليه و آله پذيراي وحي رسالت و نزول قرآن كريم گرديده بود . در اين هنگام خداوند به مؤمنان منّت نهاد و او را به رسالت برگزيد .
( لَقَد مَنَّ اللهُ عَلَي المُؤمِنينَ إِذ بَعَثَ فِيهِم رَسُولاً مِن أنفُسِهِم يَتلُوا عَلَيهِم آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِم وَ يُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَ الحِكمَة وَ إِن كانُوا مِن قَبلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ ) ؛ [٢] خداوند بر مؤمنان منّت نهاد ، هنگامي كه در ميان آنها پيامبري از خودشان برانگيخت كه آيات او را بر آنان بخواند و آنها را پاك كند و كتاب و حكمت بياموزد ؛ هر چند پيش از آن در گمراهي آشكاري بودند .
خداوند كتاب و حكمت را بر پيامبر نازل كرد و آنچه را نمي دانست و در هدايت مردم به آن نياز داشت ، به او آموخت !
( وَ أنْزَلَ اللهُ عَلَيْكَ الْكِتابَ وَ الحِكمَةَ وَ عَلَّمَكَ ما لَم تَكُن تَعلَمُ وَ كانَ فَضْلُ اللهِ عَلَيْكَ عَظِيماً ) . [٣]
آري ، پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله پيش از مبعوث شدن به مقام رسالت ، تكامل روحي عظيمي را به دست آورده بود ، اما بدون وحي الهي از تفاصيل احكام شريعت اسلام آگاه نبود ، بلكه تفاصيل احكام شريعت را خداوند به واسطه ي جبرييل امين به او وحي كرد ؛ چنان كه
[١] صدرالمتألهين ، شرح اصول كافي ، كتاب الحجة ، ص ٤٥٤ .
[٢] سوره ي آل عمران ( ٣ ) ، آيه ي ١٦٤ .
[٣] سوره ي نساء ( ٤ ) آيه ي ١١٣ .