نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ١٤٣ - مصلحت هاي پنهان در احكام ديني
و احكام مزبور موضوعيت ندارد .
پاسخ اين است كه ، بي ترديد ، احكام اسلامي تابع مصالح و مفاسد مربوط به حيات مكلّفان است و عدالت ، امنيّت و آسايش خاطر در زندگي دنيوي از اغراض شريعت و احكام اجتماعي اسلامي است ؛ ولي ، نه فلسفه و غايت احكام عبادي اسلام صرفاً اخروي است و نه فلسفه و غايت احكام اجتماعي اسلام صرفاً دنيوي ، بلكه اين دو همراه و مكمّل يكديگرند .
نماز در عين اين كه معراج مؤمنان است [١] و پرهيزگاران را به ساحت ربوبي مقرّب مي سازد ، [٢] تجلّي ذكر خداوند است [٣] كه آرامش بخش روح و روان مي باشد [٤] و ، از سوي ديگر ، انسان را از زشتي ها و ناپاكي ها دور مي سازد [٥] و ، در نتيجه ، در سوق دادن جامعه به سوي امنيّت و عدالت نقش بسزايي دارد .
روزه ، اگر چه عامل پارسايي انسان است ، [٦] در چاره جويي نسبت به مشكلات بينوايان و نيز سلامتي [٧] جسمي انسان سودمند و كارساز است .
حج در عين اين كه يكي از زيباترين جلوه هاي بندگي و اخلاص را به نمايش مي گذارد ، منافع اجتماعي و سياسي مسلمانان [٨] را نيز برآورده مي سازد .
زكات اگر چه در حلّ مشكل فقر نقش اساسي دارد ، موجب تزكيه و پالايش روح و روان انسان نيز هست . [٩]
ازدواج ، افزون بر اين كه پاسخ گوي غريزه ي جنسي انسان و حافظ نسل بشري
[١] « الصلاة معراج المؤمن » .
[٢] « الصلاة قربان كلّ تقي »
[٣] ( أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكري » ، سوره ي طه ( ٢٠ ) ، آيه ي ١٤ .
[٤] ( أَلا بِذِكرِ الله تَطمَئِنُّ القُلوبُ ) . سوره ي رعد ( ١٣ ) ، آيه ي ٢٨ .
[٥] ( إِنَّ الصَّلاةَ تَنهي عَنِ الفَحشاءِ وَ المُنكَرِ ) ، سوره ي نحل ( ١٦ ) ، آيه ي ٩٠ .
[٦] ( يَا أيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَي الَّذِينَ مِن قَبْلِكُم لَعَلَّكُم تَتَّقُونَ ) . سوره ي بقره ( ٢ ) ، آيه ي ١٨٣ .
[٧] « صوموا تصحّوا » ( حديث نبوي ) .
[٨] ( لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُم وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللهِ فِي أَيّامٍ مَعْلُوماتٍ ) سوره ي حج ( ٢٢ ) ، آيه ي ٢٨ .
[٩] ( خُذْ مِنْ أَموالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ ) . سوره ي توبه ( ٩ ) ، آيه ي ١٠٣ .