انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٨٤ - باب اول انسان كامل ولى الله است

كرده ايم . [١]

و بدان چنانكه جز حق تعالى كسى حق تشريع ندارد , همچنين حق تعيين امام كه خليفه الله است با حق تعالى است و جز خداوند سبحان أحدى حق تعيين خليفه را ندارد , چنانكه فرمود :

([ انى جاعل فى الارض خليفه]) [٢] .

اين كريمه([ انى جاعل فى الارض خليفه]) مثل كريمه : ([ انى خالق بشرا من طين]) [٣] است كه دال است فقط ذات حق خالقى اين چنين است , و آن آيه نيز مى فرمايد كه فقط ذات حق جاعلى آن چنانست در كلمه([ انى]) تدبر به سزا لازم است , و همچنين در كلمه([ انى]) و مضاف و مضاف اليه كلمه عهدى اين آيه كريمه :

([ و اذ ابتلى ابراهيم ربه بكلمات فاتمهن قال انى جاعلك للناس اماما قال و من ذريتى قال لا ينال عهدى الظالمين]) . [٤]

و نيز بدان كه ولايت به حسب رتبت اعلى و ارفع از رسالت و نبوت است چون ولايت باطن نبوت و رسالت است و نيل به اين دو مبتنى بر ولايت است . مفاد اين سخن نه اين است كه ولى مطلقا اعلى از رسول و نبى است بلكه مراد اين است كه ولايت رسول اعلى از رسالت او است , و همچنين ولايت نبى اعلاى از نبوت او است , زيرا ولى متبوع مثلا خاتم صلى الله عليه و آله به حسب ولايت افضل از تابعانش است , چه مفضول غير متبوع است و افضل غير تابع , هر چند يك