انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٣٩ - ابن ابى الحديد شارح نهج و جامع كلمات قصار امير ( ع )

اين دو رساله فارسى و عربى را در موضوع خود اهميتى بسزا است . در([ ما هو نهج البلاغه]) مباحثى عديده در پيرامون نهج البلاغه عنوان شده است كه هر مبحث آن حائز تحقيقاتى در خور تحسين و تقدير است .

مرحوم امينى قدس سره در مجلد رابع([ الغدير]) هشتاد و يك شرح نهج را معرفى كرده است , و قريب دو برابر آن را مرحوم طهرانى در چهاردهم ذريعه .

ابن ابى الحديد شارح نهج و جامع كلمات قصار امير عليه السلام

ابن ابى الحديد شارح نهج البلاغه پس از اتمام شرح , هزار كلمه از كلمات قصار منسوب به امير عليه السلام را كه در نهج البلاغه نيامده است , نقل كرده است و اين هزار كلمه به عنوان([ حكم منثوره]) در بيروت جداگانه به طبع رسيده است , و يك بار نيز در نجف با انضمام كلمات ديگر منسوب به آن حضرت چاپ شده است .

ابن ابى الحديد در آخر شرح گويد :

([ هذا آخر ما دونه الرضى ابو الحسن رحمه الله عليه من كلام اميرالمؤمنين عليه السلام فى نهج البلاغه قد اتينا على شرحه بمعونه الله تعالى . و نحن الان ذاكرون ما لم يذكره الرضى مما نسبه قوم اليه