اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٥٥٧ - مسأله جمع قرآن بعد از پيامبر صلى الله عليه و آله
كرده باشد، و اين، كار مشكلى است مخصوصاً كه در بين كتابهاى اهل سنّت، كتابهاى روايى چون كنز العمّال وجود دارد كه به اندازه كتاب وسائل الشّيعة است.
علاوه بر اين، كتابهاى روايى اهل سنّت منحصر به اين كتاب نيست بلكه كتابهاى متعدّدى در اين زمينه وجود دارد. بنابراين، اگر ادّعاى عدم الوجدان كنيد مىگوييم:
عدم الوجدان لا يدلّ على عدم الوجود و اگر ادّعاى عدم الوجود كنيد مىگوييم: اين، ادّعاى بزرگى است و تتبّع زيادى لازم دارد و پذيرفتن آن بعيد است. اشكال سوّم بر محقّق نائينى رحمه الله: ايشان فرمودند: «رواياتى كه از حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله از طريق ائمّه عليهم السلام به ما رسيده است، چون ائمّه عليهم السلام جزء متشرّعه مىباشند، مثل اين است كه خود ائمّه عليهم السلام اين الفاظ را بيان فرموده باشند. و چون الفاظى كه در لسان ائمّه عليهم السلام به كار برده مىشود در معانى جديد استعمال مىشود، الفاظى نيز كه از پيامبر صلى الله عليه و آله توسّط ائمّه عليهم السلام نقل مىشود بر معانى جديد حمل مىشود». ما مىگوييم: اگر خود ائمّه عليهم السلام اين الفاظ را استعمال كنند، استعمالات آنان مثل استعمالات ساير متشرّعه- بر معانى جديد حمل مىشود و حرف شما درست است ولى اگر زراره از امام صادق عليه السلام روايت كند كه حضرت فرمود: قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: «صلّ عند رؤية الهلال»، در اين صورت روى چه ملاكى «صلّ» را بر معناى اصطلاحى نزد متشرّعه حمل كنيم؟ امام صادق عليه السلام در ارتباط با نقل اين روايت، حكم يك راوى را دارد، يك راوىِ معلوم الصّدق كه امكان اشتباه و خطا و كذب در كلامش وجود ندارد.
ولى امام صادق عليه السلام در اينجا چيزى از خود اضافه نكرده است، بلكه فقط بهعنوان راوى، اين جمله را از حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله نقل كرده است. اگر همين روايت را سلمان يا ابو ذر نقل مىكرد «صلّ» را بر چه معنايى حمل مىكرديم؟ روشن است كه بر معناى زمان حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله حمل مىكرديم. بلى در بعضى موارد، ائمّه عليهم السلام روايت نبوى را نقل به معنا مىكنند، [١] در نقل به
[١]- نقل به معنا، مانعى ندارد مخصوصاً اگر ناقل، امام معصوم باشد.