اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٣١ - مقدّمه

مقدّمه‌

مرحوم آخوند، به دنبال بحث حقيقت و مجاز بحثى را مطرح كرده كه به‌طور كلّى از بحث استعمال لفظ در معنا خارج است. در بحث قبل، سخن از معنا بود، زيرا لفظ- چه در مورد حقيقت و چه در مورد مجاز- در معنايى استعمال شده بود و ما بحث مى‌كرديم كه آيا اين معنا در تمام موارد، موضوع له است؟ يا در خصوص استعمالات حقيقى، موضوع له است و در استعمالات مجازى، غير موضوع له است. ولى در اينجا عنوان سوّمى در كار است يعنى وقتى لفظ را اطلاق مى‌كنيم، معنايى درنظر نمى‌گيريم بلكه در اطلاق لفظ، همان لفظْ مورد نظر متكلّم است.

اين‌گونه تعبيرات و اطلاقات را مرحوم آخوند به چهار قسم تقسيم كرده است، كه بعد از روشن شدن اقسام آنها بايد در دو مقام بحث كنيم: مقام اوّل: آيا چنين تعبيرات و اطلاقاتى صحيح است؟ مقام دوّم: برفرض صحّت اين اطلاقات، آيا در اين موارد عنوان استعمال تحقّق دارد؟ ذكر اين نكته لازم است كه اين اطلاقات، ربطى به مبناهايى كه در مورد مجاز