اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٥٩ - اشكال دوّم مرحوم آخوند بر كلام مشهور

بعضى ديگر قائلند: همه مباحث اصول عمليه، خارج از علم اصول است و ذكر آنها در علم اصول، استطرادى است. حال با توجّه به مقدّمه فوق برمى‌گرديم به اصل اشكال مرحوم آخوند بر تعريف مشهور: مرحوم آخوند مى‌فرمايد: تعريف مشهور، اصول عمليه‌اى را كه در شبهات حكميه جارى مى‌شوند، شامل نمى‌شود، با اينكه اصول عمليه از مباحث مهم علم اصول است و نمى‌توان ملتزم به استطرادى بودن مباحث مربوط به آنها گرديد. [١] در اينجا ممكن است كسى سؤال كند: چه فرق است بين اينكه انسان، حكم وجوب نماز جمعه را از روايت بدست آورد يا از استصحاب؟ چرا تعريف مشهور شامل قسم اوّل بشود ولى قسم دوّم را شامل نشود؟ بعضى از شاگردان مرحوم آخوند [٢]- كه طبعاً اين معنا را از خود مرحوم آخوند گرفته است- در حاشيه كفايه در پاسخ سؤال فوق مى‌گويد: عبارت مشهور كه فرموده‌اند: «القواعد الممهّدة لاستنباط الأحكام الشرعية»،

[١]- كفاية الاصول، ج ١، ص ٩

[٢]- مراد مرحوم مشكينى در حاشيه بر كفاية الاصول است. رجوع شود به: كفاية الاصول با حواشى مرحوم مشكينى، ج ١، ص ٨