فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٣ - مسح بر كفش جعفر سبحانى
سوراخ كفش كمتر از سه انگشت باشد، مسح بر آن مكروه است. گروهى ديگر گفتهاند مادامى كه به كفش پاره، كفش گفته مىشود، مىتوان بر آن مسح كرد، هر چند پارگى آن فاحش باشد. ثورى از جمله قائلان به اين قول است .اما شافعى، مطابق يكى از دو قولى كه از وى نقل شده، گفته است اگر پارگى روى كفش به اندازهاى هر چند كم باشد كه روى پا پيدا باشد، مسح بر آن جايز نيست. وى سپس علت اختلاف نظر فقها را در اين زمينه بيان كرده است.
٤. اختلاف ديگر فقهاى اهل سنت، در زمان و مدت جواز مسح بر كفش است. از نظر مالك، جواز مسح وقت خاصى ندارد و نامحدود است و كسى كه كفش به پا دارد، مىتواند مادامى كه آن را در نياورده يا جنب نشده، بر آن مسح كند، اما ابوحنيفه و شافعى معتقدند كه جواز اين كار موقت است. علت اختلاف نظر اين فقها، اختلافى است كه در احاديث مربوطه وجود دارد.
٥. چنانكه پاك بودن پاها در وضو شرط است در جواز مسح بر كفش هم شرط است. و اين مسأله اجماعى است و قول مخالفى جز قول شاذى وجود ندارد. اين مسأله را ابن قاسم از مالك نقل كرده و ابن لبابه در «المنتخب» آورده است. دليل قول اكثر فقها بر اين مطلب، حديثى است از مغيره و ديگران كه وقتى (در جريان سفرى) مغيره خواست كفشهاى پيامبر(ص) را كه مىخواست وضو بگيرد، از پاى او در آورد، پيامبر(ص) فرمود: آنها را رها كن؛ زيرا من پاهايم را در حالى كه پاك بودند، درون كفش كردم. مخالف اين ديدگاه، اين طهارت را بر طهارت لغوى حمل كرده است.
٦. اختلاف ديگر، در مبطلات طهارتى است كه به وسيله مسح بر كفش براى وضوگيرنده حاصل مىشود. فقهاى اهل سنت، اتفاق نظر دارند كه مبطلات اين وضو، عيناً همان مبطلات وضوى معمولى است. اما اختلاف نظر آنها در اين است كه آيا درآوردن كفش هم مبطل چنين وضويى محسوب مىشود يا نه؟ گروهى