او، بخشى از كتاب متشابه القرآن است‌كه در آن به بررسى برخى از آيات الاحكام پرداخته است؛ زيرا نه خود مؤلف در «معالم العلماء» نوشته فقهى ديگرى در شمار تأليفاتش آورده و نه فقيهان، كتاب فقهى ديگرى براى وى ذكر كرده‌اند. بنابراين، مى‌توان گفت آراى فقهى او فقط در اين كتاب مطرح شده است.

ابن شهر آشوب پس از سفرهاى زياد به بلاد اسلامى، در اواخر عمر و ظاهراً بعد از وفات ابن زهره حلبى، نويسنده غنية النزوع، (١٥) درحوزه علميه شهر حلب ـ كه در آن زمان مورد توجه جويندگان علم بود ـ به تدريس و نشر علوم اسلامى اشتغال داشته و در همان جا دارفانى را وداع گفته است. (١٦)

كتاب :نام كامل كتاب، چنان كه مؤلف در پايان جلد اول و دوم تصريح كرده «متشابه القرآن و مختلفه» مى‌باشد. مؤلف در كتاب «معالم العلماء»، (١٧) از آن به متشابه القرآن ياد كرده و در كلمات برخى از فقيهان كه از آن نقل قول كرده‌اند نيز، به همين نام مشهور است (١٨)، اما شيخ آغا بزرگ، افزون بر آن، نام «تأويل متشابهات القرآن» را براى آن ذكر مى‌كند و در ذيل هر دو نام مى‌نويسد: «آن كتاب شگفتى است و نشان از همت بلند مؤلفش دارد». (١٩)

تاريخ دقيق شروع تأليف كتاب معلوم نيست، ولى چنان كه مؤلف در پايان جلد دوم تصريح كرده، سال ٥٧٠ هجرى قمرى، يعنى ١٨ سال قبل از وفات

(١٥) مفاخر اسلام، ج٣، ص٤٨٥.
(١٦) در حالى كه در كتب تراجم نوعاً تاريخ وفات مؤلف سال ٥٨٨ هـ ق ذكر شده، در مقدمه‌اى كه توسط علامه سيد هبة الله شهرستانى بر نسخه چاپى آن نوشته شده، تاريخ وفات وى سال ٥٨٣ هـ . ق ذكر شده كه به نظر مى‌رسد اشتباه است.
(١٧) همان.
(١٨) كشف اللثام، ج٨، ص١١١؛ رياض المسائل، ج٣، ص٤٠١؛ جواهرالكلام، ج١٧، ص٣٥.
(١٩) الذريعه، ج٣، ص٣٠٦ و ج١٩، ص٦٢.