فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٧ - «الغاصب يؤخذ بأشق الاحوال» عبداللّه خدا بخشى
«الغاصب يؤخذ بأشق الاحوال»
عبداللّه خدا بخشى
چكيده
انتظار متعارف آن است كه با تشديد آثار عمل يا تغيير نيت مرتكب و ساير عوامل، حكم مرتكبين نيز شدت يابد كه اين امر را مىتوان به عنوان يك قاعده، در حقوق و فقه تصور كرد. سؤال اين است كه آيا مىتوان به محض اين كه احساس عمومى بر شدت عمل در وضعيت جديد باشد، حكم را نيز شديدتر دانست، يا اين كه اين امر در هر مورد نيازمند تصريح شارع يا مقنن است و بدون آن، هر اندازه كه شدت و سختى احساس شود، نمىتوان حكم شديدترى را مقرر كرد؟
يكى از موارد مشهور كه مورد اقتباس برخى از فقها قرار گرفته و در فروعى از مسايل فقهى به آن استناد شده، اعمال شدت و سختگيرى نسبت به غاصب است كه با عبارات مختلفى مانند «الغاصب يؤخذ بأشق الاحوال» بيان مىشود. نويسنده در اين نوشتار در صدد بررسى مفهوم، قلمرو، موارد استفاده و انعكاس آن در متون فقه، قوانين و روندهاى قضايى و سنجش ارزش فقهى و حقوقى آن است .
كليد واژگان: غصب،غاصب،تشديد مجازات، قوانين وضعى.