فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٧ - تأثير جنون در فسخ ازدواج رضا استادى
مردى كه باطايفهاى وصلت مىكند و پس از آن متوجه مىشود كه چشمان زن لوچ (دوبين) است و آنان به او نگفته بودند، فرمود: (آن زن به اين سبب) بازگردانده نمىشود، ازدواج فقط با برص، جذام، جنون و عفل ردّ (فسخ) مىشود. راوى مىگويد: به حضرت گفتم: اگر با او آميزش كرده باشد، مهريه او چه مىشود؟ حضرت فرمود: چون با زن آميزش كرده بايد مهر او را بدهد و ولىّ آن زن كه او را تزويج كرده، بايد خسارت مهر را به مرد بپردازد.
اين روايت به قرينه صدر آن و ذكر «عفل» كه از عيوب مختص زن است و به قرينه ذيل آن، حكم جنون زن را بيان مىكند و دلالت بر مقصود ما ندارد.
دليل چهارم:
في التهذيب و الاستبصار عن الحلبي عن أبي عبداللّه(ع)، قال: إنّما يردّ النكاح من البرص و الجذام و الجنون و العفل؛ (٤)
در تهذيب و استبصار از حلبى از امام صادق (ع) روايت شده است كه فرمود: ازدواج فقط به سبب برص، جذام، جنون و عفل رد مىشود.
دلالت اين روايت، كامل و تام است و اطلاقش شامل زوج و زوجه مىشود. برخى گفتهاند كه اين روايت ظاهراً بخشى از همان روايت سوم است و روايتى مستقل نيست.
دليل پنجم:
في فقه الرضا: إذا تزوّج رجل فأصا به جنون فبلغ منه مبلغاً حتى لايعرف أوقات الصلاة فرّق بينهما و إن عرف أوقات الصلاة فليصبر المرأة فقد ابتليت؛ (٥)
(٤) وسائل الشيعه، ج٢١، ص٢٠٩ به نقل از تهذيب الأحكام، ج٣، ص٢٧٣؛ الكافى، ج٥، ص٤٠٦؛ الاستبصار، ج٣، ص ٢٤٧؛ تهذيب الأحكام، ج٧، ص ٤٢٦.
(٥) فقه الرضا(ع)، ص٢٣٧.