فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥ - وصيت براى وارث آیة الله جعفر سبحانى
هركس بدانها آگاهتر است به انسان اين حق را داده است كه براى والدين خود وصيت كند، البته به شرط اينكه وصيت او، از يك سوم مالش بيشتر نباشد و كار معروف (نيكى) به شمار آيد. اطلاق سخن خداوند در ذيل آيه ارث اين مطلب را تأييد مىكند؛ آنجا كه مىفرمايد:
{و أولوا الأرحام بعضهم أَولى ببعضٍ في كتاب اللّه من المؤمنينَ و المهاجرينَ إلاّ أن تفعلوا إلى أوليائكم معروفاً كان ذلك فى الكتاب مسطوراً } ؛ (١٧)
خويشاوندان در ارث بردن از يكديگر، بر همه مؤمنان و حتى مهاجران مقدمند، مگر آنكه در حق برادران ايمانى خود كار نيكى كنيد و بخشى از دارايىهاى خود را به سود آنان وصيت كنيد. اين حكم در كتاب الهى نگاشته شده است.
از ذيل اين آيه استفاده مىشود كه احسان كردن به هنگام زنده بودن و وصيت كردن به هنگام مرگ، جايز است (١٨) و اطلاق آيه، وارث و غير وارث را شامل مىشود.
تنها خداوند از مصالح بندگان آگاه است، از اين رو، با تنفيذ وصيت، گاه مقدارى از تركه را كه از يك سوم مال تجاوز نكند، به برخى ورثه و گاه مقدارى از آن را به غير وارث اختصاص مىدهد.
خداوند مىفرمايد:
{و إذا حضر القسمة أولوا القربى و اليتمى و المساكين فارزقوهم منه و قولوا لهم قولاً معروفاً } ؛ (١٩)
و هرگاه خويشاوندان متوفّا كه از ارث بهرهاى ندارند و يتيمان و بينوايان بر
(١٧) احزاب، آيه ٦.
(١٨) الجامع لأحكام القرآن، ج١٤، ص ١٢٦.
(١٩) نساء، آيه ٨.