فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٣ - نگرشى نو بر ملاك سفر شرعى سيد هدايت اللّه طالقانى
قد سافر رسول اللّه (ص) إلى ذى خُشُبّ و هو مسيرة يوم من المدينة، يكون إليها بريدان : أربعة و عشرون ميلاً فقصر و أفطر فصارت سُنّة؛
رسول اللّه (ص) به ذى خُشب مسافرت كرد كه تا مدينه يك روز فاصله داشت ، يعنى از مدينه تا ذى خشب دو بريد يا ٢٤ ميل ] ٨ فرسخ [است. پس نماز را شكسته خواند و افطار كرد، پس از آن، اين عمل سنت گرديد.
٤. صحيحه زكريا بن آدم: (١٥)
انّه سأل أبا الحسن الرضا (ع) عن التقصير: في كم يقصر الرجل إذا كان في ضياع أهل بيته و أمره جائز فيها يسير في الضياع يومين و ليلتين و ثلاثة أيام و لياليهنّ ؟ فكتب : التقصير في مسير يوم وليلة؛
زكريا بن آدم از امام رضا(ع) در باره تقصير سؤال كرد كه انسان در چه مقدار نماز را شكسته مى خواند ، وقتى در كشتزارهاى اهل بيتش باشد و مىتواند فاصله كشتزارها را دو شبانه روز[با تند رفتن ]يا سه شبانه روز [با كند رفتن ] طى كند ؟ امام نوشت: تقصير در مسير يك شبانه روز است. (١٦)
نكته مهم: اگر هشت فرسخ ملاك است ، چرا از آهسته يا تند رفتن سؤال شده و چرا امام جواب را با هشت فرسخ بيان نكرده ، بلكه مسير يك روز را بيان كرده است؟!
٨ . صحيحه أبى أيوب از امام صادق(ع) : «سألته عن التقصير، قال: فقال : في بريدين أو بياض يوم». (١٧)
٦ و ٧ . موثقه سَماعه (١٨) :
(١٥) همان، حديث ٤.
(١٦)در ادامه بحث، روى يك روز ، يك شبانه روز و امثال آن بحث خواهد شد.
(١٧) وسائل الشيعه، باب اول از ابواب صلاة المسافر، حديث٧.
(١٨) هر دو حديث مثل هم است و فقط بعضى راويان دو سند متفاوت مىباشد. زرعه و سماعه واقفى هستند: (رجال طوسى و رجال كشىّ). پس حديث، موثّق است.