مى‌كند، «حتى يدرك » به همين معنا است . در باره اين روايت گمان مستدل نسبت به صاحب جواهر بر اين است كه از تعبير « حتى يدرك » مفهوم «رشد» را استنباط نموده است، (١٥٩) در حالى كه چنين نسبتى نادرست است . متن عبارت «جواهر الكلام» چنين است :

«و كذا ( لو زوّج الأب أو الجد الصغير لزمه االعقد ، و لا خيار له مع بلوغه و رشده على‌الأشهر) بل المشهور للأصل و غيره، بل ربما استدل عليه بصحيح الحلبي.» (١٦٠)

چنان كه ملاحظه مى‌شود، ايشان روايت حلبى را پس از ذكر سخن صاحب شرايع كه به دو شرط بلوغ و رشد اشاره كرده است، مى‌آورد و ظاهر كلام صراحتى در استنباط «رشد» از روايت ندارد. علاوه بر اين، ايشان در جاى ديگر از كتاب خود همين روايت را براى اثبات شرط بلوغ، به كار مى‌برد. (١٦١) تفسير «حتى يدرك «در اين روايت به «رشد» به اين معنى خواهد بود كه شرط بلوغ در تصرفات مالى مهمل گذارده شده باشد؛ يعنى غايت عدم جواز تصرف «رشد» باشد، حتى اگر پيش از بلوغ محقق شود؛ در حالى كه اين تفسير مخالف قرآن و روايات ديگر است. مستدلّ در جاى ديگر نيز در باره نظر صاحب جواهر دچار خطا شده و باورمند است كه ايشان بلوغ را رافع حجر مى‌داند:

صاحب جواهر در خصوص تعيين علامت بلوغ از طريق احتلام به آيات رشد نيز تمسك جسته است. هيچ فقيهى سن بلوغ را مساوى سن رشد نمى‌داند؛ همچنان كه هيچ كدام فتوا نداده‌اند كه با صرف رسيدن به سن بلوغ كه يكى از راههاى تحقق احتلام است، يتيم از محجوريت خارج مى‌شود، بلكه براى

(١٥٩) «دختران: سن رشد و مسئوليت كيفرى، ص ٣٨ .
(١٦٠) جواهر الكلام، ج ٢٩، ص١٧٣.
(١٦١)همان ، ج ٢٦ ، ص ٣٨.