٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨١ - بررسى شرط رشد در مسئوليت كيفرى عذرا مرادى

سفيه را ؛ يعنى همان سفيهى كه در آيه {ولا تؤتوا السفهاء أموالهم } و آيه {فإن آنستم رشد } آمده است. بر اين اساس، اصطلاح ائمه(ع) و فقها در تفسير معناى كلى سفاهت، با اصطلاح لغويان مطابق است كه سفيه را به ناقص العقل معنى كرده‌اند. اين احتمال نيز وجود دارد كه بگوييم اين تفسير براى سفاهت و رشد (مرتبط دانستن آن با امور مالى) اصطلاحى است مخصوص فقها و روايات. كثرت استعمال سفيه در اين معنا باعث شده كه اصطلاحى خاص براى ايشان در مورد اين واژه به وجود آيد. (٨٥)

صاحب عناوين در اين باره مى‌گويد:

در احكام وضعى و در مجموعه تكاليف چنان كه بلوغ و عقل لازم است ، رسيدن به حد رشد شرط نيست، بلكه عموم خطابات شرعى شخص «سفيه» (غير رشيد) را نيز در بر مى‌گيرد، بدون آن كه مخصصى داشته باشد؛ زيرا چنين شخصى بالغ و عاقل است. هيچ اختلافى در اين مسئله وجود ندارد... . البته در تصرفات مالى، «رشد» لازم است و مقصود از اينكه گفته شده: «سفيه در امور مالى محجور است»، همين معنا است. (٨٦)

از مستندات نظريه لزوم رشد در مسئوليت كيفرى، استدلال به روايات رشد است. مستدلّ بر اين باور است كه اصطلاح ديگرى از «رشد» وجود دارد كه به معناى «عقل و توانايى فكرى» است و اين اصطلاح شامل مسائل كيفرى مى‌شود، با اين بيان كه واژه «عقل» در منابع فقه وكلام فقيهان، علاوه بر معناى مقابل جنون، در معناى مقابل سفاهت و بلاهت نيز قرار مى‌گيرد. بنابراين عقل در مفهومى


(٨٥)ر.ك:محقق نراقى،عوائد الايام،ص٥٢٢و ٥٢٣و ٥٢٥ نقل با تلخيص.
(٨٦) حسينى مراغى، العناوين الفقهيه، ج٢، ص٦٨٦:«ليس الرشد شرطاً في الوضعيات على‌نحو البلوغ والعقل والوجه ما مرّ و لاشرطاً في التكاليف بل السفيه أيضاً داخل فيعموم الخطابات من دون مخصص لأنه بالغ عاقل ولاخلاف فيه... نعم هو شرط فيالتصرفات المالية و هو ما يقال أن السفيه محجور عليه في الماليات».