روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٥ - روزشمار جنگ چهارشنبه ١ مرداد ١٣٥٩ ١٠ رمضان ١٤٠٠ ٢٣ ژوئیه ١٩٨٠
ضمیمه گزارش٣: وضعیت نامطلوب پاسگاه های مرزی منطقة عمومی قصرشیرین
دفاع پاسگاه های مرزی منطقة عمومی قصرشیرین در مقابل حملات روزافزون نیروهای عراقی درحالی است که این پاسگاه ها در وضعیت مطلوبی به سر نمی برند و ازنظر امکانات و استحکامات و حتی نیروهای نظامی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. یک گزارش از هنگ ژاندارمری قصرشیرین به فرمانده ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران، رکن٣، دایرة عملیات، گویای وضعیت نامناسب پاسگاه های مرزی این منطقه است. در این گزارش آمده است: «به طوری که خاطر فرماندهی مستحضر است، پرسنل این هنگ از بعد از انقلاب تاکنون، بلاانقطاع در سراسر مرز درگیر زدوخوردهای مرزی با نیروهای ارتش و مهاجمین مزدور بعث عراق می باشند که شهدای زیادی را در راه حفظ حدود و ثغور و دفاع از رژیم جمهوری اسلامی تقدیم ملت قهرمان ایران کرده است و به علت مداومت این درگیری ها، پرسنل، خسته و روحیه آنان تقلیل یافته و لذا برای جلوگیری از متلاشی شدن بقایای نیروی موجود مستقر در پاسگاه ها، ایجاب می کند که چند واحد از پرسنل تازه نفس از واحدهای داخلی به منظور جایگزین [ی با] پرسنل قدیمی واحدها به این هنگ مأمور و ترتیبی داده شود که این افراد فرسوده تجدید قوایی بکنند که بتوانند اغلب اقلاً در آتیه با روحیه خوب، مقابل حملات و تهاجمات پی درپی دشمن ایستادگی نمایند. ضمناً اغلب پاسگاه های مرزی دراثر اصابت گلولة توپخانه منهدم و پرسنل در این فصل گرمای طاقت فرسا، محلی برای استراحت موقتی ندارند که این مسئله مزیدبرعلت شده و افراد سخت در مضیقه قرار گرفته اند. علی هذا، استدعا دارد به هرنحوی که فرماندهی نسبت به انجام پیشنهاد این هنگ درمورد اعزام واحدهای مأمور جایگزین واحد، [و] تعمیر پاسگاه ها اوامر مقتضی صادر و نتیجه را ابلاغ نمایند.
سرگرد حاج علیخانی.»[١]
ضمیمه گزارش٥: شکل گیری گروه چهارشنبه سیاه و بخشی از فعالیت های آن
"چهارشنبة سیاه" عنوان گروهی است که در تاریخ ١٨/٤/١٣٥٨ با تلفن به دفتر خبرگزاری پارس، اعلام موجودیت کرد و مسئولیت بخشی از انفجارها و حملات مسلحانه را در خوزستان به عهده گرفت.[٢]نام "چهارشنبه سیاه" اشاره به وقایع خونین روز چهارشنبه ٩/٣/١٣٥٨ دارد. بخشی از حوادث و درگیری های آن روز، در مطبوعات چنین منعکس شده است: در ساعت ٧:٤٥ صبح، فرمانداری خرمشهر مورد تهاجم مسلحانه قرار گرفت که محافظان ساختمان به مقابله پرداختند. در ساعت ٨ صبح، اعراب در ناحیة... با پاسداران درگیر شدند و ساختمان های پست و تلگراف و چندین مغازه را به آتش کشیدند. همچنین ساختمان دخانیات طعمة حریق شد. به علت آتش سوزی سیم ها، قسمت هایی از برق و تلفن شهر قطع شد و پاسداران آبادان به حال آماده باش درآمدند. سازمان سیاسی خلق عرب اقدام به سنگربندی در خیابان ها کرده است و صدای رگبار لحظه ای در شهر قطع نمی شود. از عشایر خوزستان و سایر نیروهای خلق عرب جهت کمک به اعراب دعوت شده و آنها وارد شهر شده اند. در ساعت ٩ صبح، حمله به کلانتری١ خرمشهر، با تلاش افراد آن دفع گردید. در سه راه شلمچه، در جادة مرزی نیز اعراب قسمتی از تأسیسات غیرقابل استفاده را به آتش کشیدند.[٣] همچنین در ساعت ١٠:٣٠، افراد خلق عرب، ازطریق کارون و شط العرب (اروندرود) به پایگاه دریایی خرمشهر حمله کردند. جایگاه پمپ بنزین و نمایندگی جنرال موتور و یک سوپرمارکت به آتش کشیده شد. به هنگام ظهر، ٣ کشتی هزار تنی تجارتی به آتش کشیده شد.[٤] از سوی دیگر، ساختمان های سازمان سیاسی و کانون فرهنگی خلق عرب از همان ساعات اول درگیری به محاصرة نیروهای انقلاب درآمد و پس از چند ساعت درگیری تصرف شد. به این ترتیب، مرکز هدایت آشوب و درگیری ها سقوط کرد. در این اوضاع، عراق مقابل
[١] سند شمارۀ ٢٧٧٠٨٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: ١/٥/١٣٥٩.
[٢] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، ١٩/٤/١٣٥٨.
[٣] . روزنامه اطلاعات، ٩/٣/١٣٥٩.
[٤] همان، ١٠/٣/١٣٥٩.