کودتای ٢٨ مرداد سال ١٣٣٢ را فراهم ساخت و همین امر به تصرف سفارت امریکا در تاریخ ١٣ آبان ١٣٥٨ انجامید. این حادثه بسیار تأثیرگذار در روند جریانات شتابنده انقلاب - که امام خمینی آن را "انقلاب دوم" نامید - در سطح جهان نیز به تدریج نگرشی تازه به ایران را پدید آورد و افکار جهان اسلام و کشورهای منطقه، به دلیل مبارزه ایران با امریکا، به سود انقلاب اسلامی بسیج شد. سیاست امریکا نیز از صبر و انتظار به تهدید و طراحی اقدامات سیاسی - امنیتی و مداخله نظامی علیه ایران تغییر یافت. عراقی ها نیز که در عربستان سازی و تجزیه خوزستان با ناکامی مواجه شدند، در اندیشه طراحی جنگ علیه ایران، تمهیداتی را پیش بینی کردند که با تصرف سفارت امریکا به تأخیر افتاد.

دوره سوم، از قطع رابطه امریکا با ایران (١٩ فروردین) تا پایان شهریور ١٣٥٩ و آغاز تجاوز سراسری عراق به ایران را شامل می شود. ناامیدی امریکا از آزادی گروگان ها، هم زمان با فرارسیدن زمان انتخابات ریاست جمهوری در امریکا، سیاست های خصومت آمیز امریکا علیه ایران را تشدید کرد و اعلام قطع رابطه با ایران و تحریم اقتصادی این کشور، نقطه عطف جدیدی برای اعمال تهدیدها علیه ایران بود و عراق در میان کشورهای همسایه و همسو با امریکا، بهترین مهره ای بود که می توانست انقلاب اسلامی نوپای ایران را یا در نطفه خفه کند یا حداقل مانع از صدور آن شود. به این ترتیب، روند جدیدی از فشارهای بین المللی، منطقه ای و داخلی علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز شد. در این دوره، نگرانی از اقدامات امریکا و عراق و درگیری خونین گروه های مسلح معاند با نظام در قالب مطالبات قومی در مرزهای غربی کشور، به بسیج اجتماعی برای مقابله با این تهدیدها منجر شد؛ درعین حال، مناقشات سیاسی کشور، به ویژه در رأس بنیان های رسمی تازه تأسیس نظام و نیز فتنه انگیزی های فرصت طلبانه و منافقانه گروه ها و سازمان های تازه از بند رسته یا نوپا در نقاط مختلف کشور، با ایجاد جبهه ای جدید در داخل برای مقابله با انقلاب تشدید شد. بااین همه، هیچ یک از تمهیداتی که برای بازدارندگی اندیشیده شد، نتیجه ای راهبردی در بر نداشت و سرانجام، تجاوز سراسری عراق به ایران در ٣١ شهریور ١٣٥٩ آغاز شد.

مقطع زمینه سازی شروع جنگ، در تابستان ١٣٥٩، آخرین حلقه از رویدادهای شتابنده دوره سوم است. در کتاب حاضر، توصیف رویدادهای ماه های دوم و سوم این فصل در قالب چهار کانون بحران صورت گرفته است که نقطه آغاز اوج گیری آن با شروع تابستان ١٣٥٩ بوده است و در پایان شهریور با اوج گیری بیشتر هر چهار کانون بحران، منجر به تحمیل جنگی خانمان سوز ازسوی عراق به جمهوری اسلامی ایران شده است.