روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٧٣ - روزشمار جنگ یکشنبه ٣٠ شهریور ١٣٥٩ ١١ ذی القعده ١٤٠٠ ٢١ سپتامبر ١٩٨٠
مسئولان حکومت تحمیلی عراق هستند که موظف اند به این سؤال ملت پاسخ دهند و اگر آنها پاسخ ندادند ملت باید این پاسخ را بخواهد.» دکتر بهشتی در پایان این گفت وگو افزود: «ارتش عراق به هرحال بایستی واقعاً هوشیارانه از مرزهای کشور برادرش دور بشود و نیروها را به سمت مرز فلسطین اشغال شده، محل حکمرانی رژیم اشغالگر قدس، دشمن اسلام و مسلمین و بشریت ببرد.»[١]
١
از صبح امروز، نبردهای سنگینی در طول آبراه اروندرود و دهانه این رودخانه پهناور تا خرمشهر با انواع سلاح های سنگین و نیمه سنگین به وقوع پیوست و دامنه این تیراندازی ها به ترمینال خرمشهر و فرودگاه و حتی پالایشگاه آبادان و مخازن عظیم نفت در بوارده جنوبی نیز کشیده شد و در مقابله با حملات آتشباری عراق بر روی این مناطق، تمامی نواحی ساحلی عراق در طول اروندرود زیر آتش سنگین ایران قرار گرفت.
به گزارش گارد ساحلی ژاندارمری آبادان، نیروهای بعثی امروز در دو نوبت با سلاح های سنگین به گارد ساحلی خسروآباد[٢] حمله کردند. در حمله آتشباری اول که در ساعت ٨:٤٥ دقیقه بامداد، صورت گرفت و با آتش متقابل نیروهای ژاندارمری مواجه شد، ٣ نفر از نیروهای ژاندارمری زخمی شدند.[٣] دومین درگیری و حمله عراق به گارد ساحلی خسروآباد در ساعت ١٠:٤٠ دقیقه با آتشباری سنگین عراق بر روی گارد ساحلی رخ داد که با آتش شدید نیروهای ژاندارمری پاسخ داده شد. ضمناً نیروهای خودی تقاضای اعزام هواپیما و پشتیبانی آتش توپخانه کردند.[٤] دراین باره، یک سخنگوی نظامی عراق مدعی شد نیروهای عراقی امروز ٥ قایق جنگی ایران را در پایگاه خسروآباد از بین برده و در حمله به این پایگاه خساراتی وارد کرده اند.[٥]گارد ساحلی و هنگ آبادان نیز در گزارش های خود اعلام کردند که «دشمن در دهانه اروندکنار به پاسگاه شناور نمره ٤ گارد ساحلی حمله ور شده و قصد بردن پاسگاه شناور را دارد.» بنا به این گزارش، فرماندهی ژاندارمری کل کشور درخواست کرده است از گارد ساحلی آبادان توسط یگان های نیروی دریایی پشتیبانی و حمایت شود.[٦] در این درگیری پاسگاه "دشنه" عراق با سلاح های نیمه سنگین نیروهای خودی منهدم شد.[٧]
این درگیری ها در ساعت ١٠ صبح امروز، با آتشباری عراق بر روی نیروی دریایی خرمشهر اوج گرفت،[٨] اما پیش از آن، تغییرات عمده ای در آرایش نیروهای عراقی در نقطه مرزی مقابل ایران در منطقه خرمشهر به چشم می خورد: «چهار دستگاه تانک تی٥٥ در مقابل پاسگاه شلمچه ایران به طور استتار مستقر شده اند. تعداد ٦ دستگاه لودر به سرعت مشغول احداث سنگر می باشند و یک گروهان مکانیزه از لشکر٥ مکانیزه به گشتی های ساحلی روبه روی آبادان - خرمشهر اضافه شده است.»[٩] به هرحال، این درگیری در ساعت ١٠:٥٠ دقیقه به اداره گمرک خرمشهر نیز کشیده شد.[١٠] حادثه، زمانی رخ داد که مردم در ساعت ١٠ صبح، تازه راه پیمایی خود را برای تشییع شهدای روز قبل، آغاز
[١] روزنامه کیهان، ٣١/٦/١٣٥٩، ص٢، به نقل از خبرگزاری پارس از تهران.
[٢] ضمیمه دارد؛ گزارش کوتاه گارد ساحلی خسروآباد درباره میزان آمادگی رزمی این واحد نظامی و هشدار درباره زاغه های مهمات خسروآباد آبادان.
[٣] سند شماره ٣٤٥٠٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن سوم - عملیات) به دفتر ریاست جمهوری، وزارت کشور، سماجا، ٣١/٦/١٣٥٩، برابر گزارش گارد ساحلی ژاجا مستند به اعلام گارد ساحلی خسروآباد آبادان؛ و - خبرگزاری پارس، نشریه گزارش ویژه، شماره ١٨٧، تاریخ ٣١/٦/١٣٥٩، ص٥، اهواز - خبرگزاری پارس به نقل از فرمانده گارد ساحلی خسروآباد از توابع آبادان، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٤] سند شماره ٣٤٤٩٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن سوم - مرکز فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری، وزارت کشور، سماجا، ٣٠/٦/١٣٥٩، برابر گزارش گارد ساحلی ژاجا، ٣٠/٦/١٣٥٩، مستند به اعلام گارد ساحلی خسروآباد؛ و - خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٧، تاریخ ٣١/٦/١٣٥٩، ص٥، اهواز - خبرگزاری پارس به نقل از فرمانده گارد ساحلی خسروآباد از توابع آبادان، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٥] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٧، تاریخ ٣١/٦/١٣٥٩، ص٣، بغداد - یونایتدپرس به نقل از خبرگزاری عراق، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٦] سند شماره ٤٨٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن سوم - مرکز فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری، وزارت کشور، سماجا، ٣٠/٦/١٣٥٩، بنا به گزارش ناحیه ژاندارمری خوزستان مستند به اعلام هنگ آبادان و گارد ساحلی ژاندارمری.
[٧] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٧، تاریخ ٣١/٦/١٣٥٩، ص١٠، اهواز - خبرگزاری پارس، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٨] سند شماره ٣٥٤٣٦٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از شهربانی استان خوزستان به استانداری محترم خوزستان، ٣١/٦/١٣٥٩، برابر اعلام شهربانی خرمشهر، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٩] سند شماره ٣٥٤٣٢٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه ژاندارمری خوزستان (رکن٢) به فرمانده لشکر٩٢ زرهی اهواز (رکن٢)، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[١٠] سند شماره ٤٨١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن سوم - مرکز فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری و...، ٣٠/٦/١٣٥٩، بنا به گزارش ناحیه خوزستان مستند به اعلام هنگ ژاندارمری آبادان.