روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٦٤ - روزشمار جنگ شنبه ١١ مرداد ١٣٥٩ ٢٠ رمضان ١٤٠٠ ٢ اوت ١٩٨٠
امکان آن وجود نداشت که امریکا او را به مقامات ایران تحویل دهد. حال که تجزیه وتحلیل این مسئله تا اندازه ای تغییر کرده است و عقیدۀ عمومی بر آن است که مرگ او حداقل عامل احساسات را از بین برده است و برای تندروهای اشغال کنندۀ سفارت امریکا در تهران آسان تر خواهد بود که پیروزی خود را اعلام کنند و حداقل آزادی گروگان ها را مورد مطالعه قرار دهند. به هرجهت، تندروهای ایرانی علناً خود را به دو درخواست دیگر وابسته کرده اند: استرداد ثروت های شاه و عذرخواهی ازطرف ایالات متحده امریکا. باید گفته شود که امکان عملی شدن هیچ یک از این دو درخواست وجود ندارد. احتمالاً در دنیا احدی نمی داند و این شامل بیوۀ او نیز می شود که شاه چه مقدار از ایران خارج کرد و چه مقدار به جا گذاشت. در اظهاریۀ نهایی او رقم ٥٠ میلیون دلار ذکر شده است، ولی انقلابیون ایران رقمی را ادعا می کنند که می تواند ٦٠ برابر این مبلغ باشد؛ یعنی حدود ٣٠ میلیارد دلار. تاکنون یک ادعانامه توسط یک گروه حقوق دان که وکالت ایران را به عهده گرفته اند به دادگاه ایالتی نیویورک تسلیم شده است. وزارت خارجۀ امریکا می گوید از هر اقدام قانونی برای استرداد ثروت شاه جلوگیری نخواهد کرد، ولی این اقدامات احتمالاً سال ها به طول خواهد انجامید."»
رادیو لندن سپس دربارۀ واکنش امریکا به درخواست دوم ایران می گوید: «وزارت خارجۀ امریکا موضوع عذرخواهی علنی را رد کرده است، ولی تشکیل یک کمیسیون تحقیق بین المللی برای بررسی تاریخچۀ دخالت امریکا در ایران مورد موافقت آنها قرار گرفت. این ترتیبات هنگامی که دانشجویان تندرو تعهد خود را در اجازه دادن به کمیسیون تحقیق برای دیدار گروگان ها و یا قراردادن گروگان ها در حیطۀ اختیار دولت ایران برآورده نکرد، منتفی شد و اکنون عامل دیگری وارد معرکه شده است. در حدود دویست دانشجوی طرف دار آیت الله خمینی درپی تظاهرات تعطیلات آخر هفته و درگیری هایی با ایرانیان ضد [آیت الله] خمینی دستگیر شدند. آنها مدعی هستند که افراد پلیس واشنگتن با آنها بدرفتاری کرده اند و بعضی از آنها از افشای هویت خود خودداری می کنند. این عده را پلیس به ادارۀ مهاجرت تحویل داده است و یقیناً این، اولین قدم برای اخراج آنها از امریکاست. ...»[١]
١
موضوع افزایش و تشدید حضور ناوگان های جنگی امریکا در اقیانوس هند و خلیج فارس، این روزها از دیدگاه های مختلف بررسی می شود. سه دیدگاهی که درپی می آید، هریک به طور خاصی به بررسی این موضوع پرداخته اند که حاوی اطلاعاتی درخور توجه است. رادیو آلبانی که بازتاب دهندۀ مواضع حکومت کمونیستی ضدروسی آلبانی است و در داخل ایران نیز
[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٣٨، ١٣/٥/١٣٥٩، صص٤ و ٥، رادیو لندن (فارسی)، ساعت ٢٠:٤٥، ١١/٥/١٣٥٩.