روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٧٦ - روزشمار جنگ یکشنبه ٣٠ شهریور ١٣٥٩ ١١ ذی القعده ١٤٠٠ ٢١ سپتامبر ١٩٨٠
واصلیه زیر آتش قرار داده و درگیری تا ساعت ١٩:٤٥ دقیقه ادامه داشته است و از قسمتی از بندر، دود مشاهده گردیده و مرکز بی سیم بندر به کلی منهدم شده است. بنا به همین گزارش، عراق درحال حاضر ٤ ناوچه جنگی خود را در بندر البوفلس مستقر کرده است.[١]
از سوی دیگر، بعدازظهر امروز، عراق اندکی از آتش خود را متوجه پالایشگاه آبادان کرد. دراین زمینه، در گزارش هنگ ژاندارمری آبادان آمده است: «در برخوردهای روز جاری، گروهان یکم حفاظت [صنعت] نفت به مدت ٢ ساعت و نیم با دشمن برخورد داشته که در این درگیری تعداد ٢ عدد [موشک] آر.پی.جی٧ به سمت پالایشگاه شلیک و در زمین پالایشگاه افتاد، ولی عمل نکرده و تقاضا شده اقدام عاجلی دراین مورد به عمل آورند.»[٢]گزارش خبرگزاری پارس نیز حاکی است: «در این آتشباری، تانک نفت شماره ٥١٣ واقع در پالایشگاه آبادان نیز مورد [اصابت] گلوله توپ قرار گرفت و به آتش کشیده شد، لیکن این آتش خیلی زود خاموش شد و خسارت زیادی به بار نیاورد.»[٣] در ساعت ١٧:٣٠ دقیقه، عراق آتش خود را به سمت تانک های عظیم نفت تانک فارم واقع در بوارده جنوبی متمایل کرد که درنتیجه دو تانک بنزین ازجمله تانک شماره ٥٣٢ آتش گرفتند و نیروهای آتش نشانی تا پاسی از شب مشغول اطفای حریق بودند.[٤]-[٥]در ساعت ٢٢ امروز، یک فروند هواپیمای عراقی به حریم ماهشهر تجاوز کرد که با آتش پدافند خودی، از آنجا دور شد. بعد از این واقعه، به مدت یک ربع خاموشی در سطح شهر اجرا شد.[٦]همچنین، بنا به اعلام ستاد مشترک ارتش، در ساعت ١٠:٤٥ دقیقه شامگاه امروز، کلیه چراغ های شهر بصره و شعله های نفت پالایشگاه بصره خاموش گردید.[٧]
١
درپی ادامه تحرکات عراق در مناطق روبه روی خرمشهر و آبادان، به خصوص تحرکات عمده روزهای گذشته و امروزِ ارتش عراق، ازجمله ورود نیروی ٦٥ نفره تکاوران دریایی عراق در غروب امروز به جزیره ام الرصاص، ساخت استحکامات و سنگرهای جدید و نیز استقرار تعدادی تانک لوله بلند در این منطقه، ستاد هماهنگی نیروهای انتظامی واحد خرمشهر به ستاد هماهنگی نیروهای انتظامی استان خوزستان توصیه کرد که «بهتر است واحدهای نظامی و انتظامی خودی هدف خمپاره ها و
[١] سند شماره ٤٩٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٢] سند شماره ٤٨٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن٣ - مرکز فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری، ٣٠/٦/١٣٥٩، برابر گزارش هنگ ژاندارمری آبادان.
[٣] همان؛ و - خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٧، تاریخ ٣١/٦/١٣٥٩، ص١٠، اهواز - خبرگزاری پارس، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٤] متأسفانه باوجود گزارش های مکرری که از ماه ها پیش (از حدود ٧ یا ٨ ماه پیش از شروع جنگ) ازسوی سپاه آبادان و خرمشهر و نیز هنگ ژاندارمری آبادان و نیروی دریایی خرمشهر به استانداری خوزستان و مراکز بالاتر درمورد آمادگی و تحرکات مشکوک و آشکار عراق و آماده سازی قوا و نیروهای این کشور در آن سوی مرزهای این دو شهر (حدود ٦٠ کیلومتر مرز) ارسال می شد، و حتی با شروع درگیری های مرزی در خرمشهر و احتمال قوی حمله عراق به خاک ایران ازطریق خرمشهر و آبادان، بازهم می بینیم که پالایشگاه عظیم آبادان و همه واحدهای آن ازجمله بنچ های ٦٥، ٦٤ و برج عظیم الجثه کت کراکر و واحدهای تولید قیر و بخار و دیگر واحدهای پروسس و تولید به طور کامل مشغول به کار بوده اند و تمام تانک های عظیم نفتی در داخل پالایشگاه اعم از تانک های بنزین، بنزن، نفت سیاه و نفت سفید و قیر و... و نیز تانک های عظیم موجود در تانک فارم واقع در بوارده جنوبی لبریز از مواد مربوط بودند. همچنین، فرودگاه بین المللی آبادان نیز همچنان مشغول کار بود و هیچ کدام از هواپیماهای مسافربری و حمل ونقل و غیره، از این فرودگاه بزرگ تخلیه نشده بودند! (سند شماره ١٥٥٩ /گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ:گزارش عملیات، نعمت الله سلیمانی خواه)
[٥] سند شماره ٣٤٦٠٩٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین؛ و - سند شماره ٤٨٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین؛ و - سند شماره ٢٩٠٩٧٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه ژاندارمری خوزستان به ف - ژاجا (رکن٣ - مرکز فرماندهی)، ٣٠/٦/١٣٥٩، برابر گزارش هنگ ژاندارمری آبادان؛ و - خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٧، تاریخ ٣١/٦/١٣٥٩، ص١٠، اهواز - خبرگزاری پارس، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٦] سند شماره ٣٥٤٣٢٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٧] روزنامه انقلاب اسلامی، ٣١/٦/١٣٥٩، صص١ و ٢، اطلاعیه شماره ٨ ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران.