روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٧١ - روزشمار جنگ یکشنبه ٣٠ شهریور ١٣٥٩ ١١ ذی القعده ١٤٠٠ ٢١ سپتامبر ١٩٨٠
قبال تشنجات رو به تزاید در مرزها محسوب نمی شود. ... عراق با لغو پیمان دوجانبه خود با ایران عملاً منکر کلیه توافق های مرزی بین دو کشور شده و ادعای ارضی خود را بر مناطقی واقع در درون مرزهای ایران مطرح کرده است. ... درمورد مسئله ٥٢ گروگان امریکایی اکثر منابع سیاسی که با آنان مصاحبه شده اظهار داشتند اوضاع ایران و عراق بر مسئله گروگان ها تأثیری نامطلوب به جای گذارده است. درست یا غلط، ایران اطمینان دارد که اگر واشنگتن بخواهد می تواند مانع از اقدامات عراق بشود. ... یک دیپلمات ایرانی گفت به امریکا گفته ایم تا اوضاع مرزی عادی نشود، مسئله گروگان ها حل نخواهد شد. ...»[١]
رادیو لندن: «مشکل ایران آن است که درنتیجه پاک سازی و تصفیه نیروهای نظامی بعد از انقلاب، ایران برای ادامه عملیات نظامی آمادگی کامل ندارد. کسانی که صدام حسین را به خوبی می شناسند عقیده دارند که او درصدد است خود را رهبر خلیج فارس و جهان عرب بنماید. تجزیه ایران یا جداشدن احتمالی خوزستان از ایران در خارج از این منطقه ایجاد نگرانی شدیدی خواهد کرد. ظاهراً ایران پس از تحصیل و تعمق فراوان تصمیم گرفته است که دربرابر تصمیم یک جانبه عراق درمورد شط العرب و سایر مناطق مرزی دو کشور به مقابله پردازد. درحالی که اوضاع به حالت انفجار درآمده، یاسر عرفات، رهبر سازمان آزادی بخش فلسطین، که با ایران و عراق روابطی حسنه دارد، سعی دارد که میان دو کشور وساطت کند، کوشش های او دراین زمینه از هفته گذشته آغاز شد، ولیکن تاکنون ثمری نبخشیده است.»[٢]
نشریه تایمز لندن: «... نه غرب و نه جهان عرب هیچ یک خواستار افزایش تشنج در این منطقه نیستند، بلکه عکس آن صادق است، لکن همواره این خطر وجود دارد که تضعیف ارتش قوی ایران به دنبال انقلاب این کشور، ممکن است اعتماد کافی را در عراق برای حمله به ایران ایجاد کند. فشارهای غرب می تواند این اعتماد عراق را کاهش دهد لکن فشارهای داخلی در این کشور نیز باید علیه اعتماد زیاد عراق عمل کند. صدام حسین، رئیس جمهور عراق، می داند مسلمانان شیعه عراقی طرف دار انقلاب ایران هستند و برای نشان دادن تظلمات خود از بروز هر قیامی امتیاز خواهند گرفت.»[٣]
رادیو لندن: «در صفحه اول هفته نامه ساندی تایمز مقاله ای تحت عنوان "ایران برای جنگ در خلیج فارس نیروهای خود را بسیج کرده است" این مقاله نظری به عواقب احتمالی یک جنگ واقعی بر تولید نفت و بهای نفت در جهان افکنده است. هفته نامه آبزرور نیز در صفحه اول خود از قول خبرنگار خود در بغداد می گوید: عراق تعداد زیادی از نیروها، تانک ها و توپخانه خود را از قسمت های شمالی و غربی کشور به مرز جنوبی خود با ایران منتقل کرده است. در مقاله دیگری، پاتریس سیل صاحب نظر روزنامه آبزرور در امور عربی، می نویسد: سؤالی که درنتیجه جنگ ایران و عراق پیش می آید آن است که کنترل شط العرب و سایر مسائل مرزی، منتهای حد مقاصد عراق خواهد بود یا خیر؟ سیل می گوید: آیا می توان سخنان پرزیدنت صدام حسین را مبنی بر اینکه عراق نظری توسعه طلبانه بر مناطق ایران ندارد و طالب جنگ نیست باور کرد؟ سیل می گوید: ایران در محافل بین المللی تقریباً بدون دوست و پشتیبان است و این موضوع تا اندازه ای ناشی از ادامه
[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٧، تاریخ ٣١/٦/١٣٥٩، ص١، تهران - خبرگزاری فرانسه، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٢] همان، ص١٤، رادیو لندن، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٣] همان، ص٣، لندن - آسوشیتدپرس، ٣٠/٦/١٣٥٩.