روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٧٧ - روزشمار جنگ یکشنبه ٣٠ شهریور ١٣٥٩ ١١ ذی القعده ١٤٠٠ ٢١ سپتامبر ١٩٨٠
جنگ افزارهای سنگین خود را متوجه مناطق ذیل کنند: الف) کوت زین، که دارای پاسگاه قوی و چند واحد زرهی و یک واحد توپخانه و ضدهوایی است. ب) جزیره طویله و ام الخصایص و البوارین، از این جزایر به ترتیب با خمپاره و آر.پی.جی٧ تیراندازی می کنند. ج) پل مابین خرنوبیه و سلیمانیه، زیرا شاهرگ ارتباطی برای جزایر البوارین و خرنوبیه و شلحه می باشد.»[١]
١
درگیری های شدید آتشباری میان قوای زمینی و دریایی ایران و عراق در آبراه اروندرود و دهانه اروند مشرف به خلیج فارس از یک سو، و جزرومد شدید رودخانه پهناور اروند از سوی دیگر، امروز باعث شد تا برخی از واحدهای شناور دو طرف درگیر به موقع نتوانند به مقصدهای خود برسند و در دهانه اروند به گل بنشینند. همچنین، خطر انهدام ازسوی نیروهای دو طرف، واحدهای دریایی تجارتی را نیز در این آبراه تهدید می کند. دراین زمینه، بنا به خبر رسیده از ایستگاه راهنمایی نوید مستقر در دهانه اروندرود به فاصله ٣ مایلی واحد مذکور، دو فروند ناوچه موشک انداز عراقی و یک فروند ناوچه گارد ساحلی عراق در نزدیکی یک کشتی تجارتی (ایرانی) به گل نشستند و ٢ فروند ناوچه عراقی نیز در نزدیکی بویه شماره ١٠ مستقر گردیده اند.[٢]بنا به همین گزارش، «باتوجه به اینکه ایستگاه راهنمایی نوید و یدک کش اصفهان مستقر در دهانه، توسط دو ناو [چه] موشک انداز عراقی تحت نظر می باشند و پرسنل این واحدها پیشنهاد ترک دهانه و عزیمت به بندر امام خمینی را دارند، خواهشمند است دراین مورد اعلام نظر فرمایید تا مراتب به اطلاع فرماندهان کشتی نوید و یدک کش اصفهان برسد.»[٣] در یک گزارش مشابه نیز آمده است: یک فروند یدک کش که حامل دوبه بزرگ و وسایل شرکت نفت بود در نزدیکی دوبارج کنترل تردد قاچاق در دهانه شط العرب لنگر انداخته، همراه نفرات دوبارج دیگر همگی به ساحل آمده و کلیه واحدها را بدون سرنشین رها کردند و یدک کش و دوبه را تقریباً به نزدیکی پایگاه ساحلی نمره ٤ رسانده و روی گل نشانده اند.[٤]
دراین حال، باتوجه به تحرکات تازه عراق و درگیری های دیروز و امروز در مرز آبی خرمشهر و اروندرود و تهدید شناورهای دریایی ایرانی، اداره بندر خرمشهر به دستور فروزنده، معاونت امور اداری و سیاسی استاندار خوزستان، درخواست کرد که کلیه یدک کش ها و واحدهای شناور بندر خرمشهر از تیررس دشمن دور شده و به رودخانه کارون و اسکله های نیروی دریایی منتقل شوند.[٥]دستور معاون اداری و سیاسی استاندار خوزستان به دنبال گزارش و کسب تکلیف اداره کل بنادر و کشتیرانی خرمشهر از این استانداری بود که در آن آمده است: «باتوجه به تجاوزاتی که علیه یدک کش های عسلو، لنگه و جرثقیل شناور بابک که باعث خسارات فراوان و احتمالاً باعث غرق شدن آنها گردیده، تعدادی زخمی و احتمال تلفات جانی نیز می رود، خواهشمند است درمورد چگونگی انتقال یا عدم انتقال تجهیزات دریایی بندر خرمشهر و یدک کش ها و واحدهای آتش نشان این بندر به بنادر دیگر نظریه لازم اعلام فرمایید.»[٦]
[١] سند شماره ٣٥٤٣٢٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد هماهنگی نیروهای انتظامی خرمشهر به ستاد هماهنگی نیروهای انتظامی استان خوزستان، ٣١/٦/١٣٥٩.
[٢] سند شماره ٤٨٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٣٠/٦/١٣٥٩، ص٢، از ستاد مشترک عملیات جنوب، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٣] سند شماره ٤٨٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٣٠/٦/١٣٥٩، ص٢، از اداره کل بندر و کشتیرانی خرمشهر، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٤] سند شماره ٢٩٧٧٧٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٥] سند شماره ٤٨٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٣٠/٦/١٣٥٩، ص١، از اداره بندر خرمشهر، ٣٠/٦/١٣٥٩.
[٦] سند شماره ٤٨٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٣٠/٦/١٣٥٩، ص١، از اداره کل بنادر و کشتیرانی خرمشهر، ٣٠/٦/١٣٥٩.