روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٠٩ - روزشمار جنگ یکشنبه ١٦ شهریور ١٣٥٩ ٢٧ شوال ١٤٠٠ ٧ سپتامبر ١٩٨٠
در شمال منطقة اصلی و در نوار مرزی شمال قصرشیرین، حدود ساعت ١٦، پاسگاه قلعه سفید[١] هدف آتشباری توپخانة عراق قرار گرفته و درنتیجه یک جوانمرد به شهادت رسید و یک استوار دوم که فرمانده پاسگاه بود و یک جوانمرد دیگر زخمی شدند.[٢] در این درگیری، بالگردهای ارتش جمهوری اسلامی تلفاتی به نیروهای عراقی وارد آوردند.[٣]
در همین ساعت، پاسگاه هدایت[٤] تابع گروهان قصرشیرین، زیر آتش شدید پاسگاه محمدسالار عراق و یک پاسگاه دیگر عراقی - که در ٥ کیلومتری این پاسگاه قرار دارد - قرار گرفت. این حمله با مقابلة آتشباری نیروهای خودی مواجه شد و پس از دو ساعت و نیم درگیری، در ساعت ١٨:٣٠ دقیقه، آتش دشمن خاموش شد. این درگیری تلفات جانی نداشت و فقط خساراتی به ساختمان پاسگاه هدایت وارد آمد و جیپ فرمانده پاسگاه عراقی نیز منهدم شد.[٥]
در جنوب منطقة خان لیلی نیز درگیری ها شدید بوده است؛ ازجمله در محدودة گروهان سومار و نفت شهر.
یک گزارش حاکی از دخالت بالگردهای عراقی است. طبق این گزارش، در ساعت ٨:٣٠ دقیقه صبح، ٢ بالگرد کبری (جنگنده) عراقی در دو کیلومتری شرق پاسگاه سانواپا دیده شدند که با سرعت زیاد به سمت عراق رفتند.[٦]
بنا به گزارش دیگری: «ارتش عراق با توپخانة سنگین پاسگاه های سانواپا، میان تنگ، سلمان کشته و نفت شهر را زیر آتش شدید خود قرار داده و تعداد زیادی تانک و پیاده نظام تا نزدیکی پاسگاه درویش کشته پیشروی کرده اند و هرلحظه امکان تصرف پاسگاه را دارند و توپخانه مستقر در نفت شهر توان پشتیبانی ندارد و گروهان مزبور، تقاضای اعزام واحد زرهی را نموده است.»[٧] گزارش شهربانی نفت شهر نیز حاکی است که «به علت حملة مکرر ارتش عراق، نفت خانه دچار حریق شده و برق و آب شهر نیز قطع گردیده و اهالی، شهر را تخلیه نموده و ٣ نفر از مأمورین شهربانی جراحات مختصری برداشته اند.»[٨]
با فرارسیدن شب، خطر سقوط شهر قصرشیرین را نیز تهدید می کرد. این پیام به تهران و نیز به فرماندهی لشکر٨١ زرهی، نشانی از این تهدید است: برابر اعلام تلفنی سرگرد حریقی سرپرست هنگ قصرشیرین، «در ساعت ٢٠:٢٠ دقیقه روز جاری، وسیله عوامل عراقی با روشن کردن تعدادی نورافکن ازسمت ارتفاعات آق داغ و مقابل قصرشیرین، درحال پیشروی به سمت قصرشیرین می باشند.»[٩]
[١] قلعه سفید روستایی است واقع در شمال شرقی قصرشیرین کنار رودخانة قوره تو و مرز عراق که دارای پاسگاه مرزبانی و گمرک بوده است. (منبع: سازمان جغرافیایی کشور، فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادی ها)، جلد ٥ استان ٥ کردستان، ص٣٣٣.)
[٢] سند شماره ٢٧٧١٩٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ قصرشیرین به تهران (ت - ف - ژ)، ١٦/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٣٤٣٨٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن٣ - فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری، ١٧/٦/١٣٥٩، برابر گزارش هنگ قصرشیرین.
[٣] روزنامه جمهوری اسلامی، ١٨/٦/١٣٥٩، ص٤، خبرنگار جمهوری اسلامی از قصرشیرین.
[٤] واقع در شمال غربی قصرشیرین کنار رودخانه قوره تو و مرز عراق (منبع: سازمان جغرافیایی کشور، فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادی ها)، جلد ٥ استان ٥ کردستان، ص٤٧٤.)
[٥] سند شماره ٢٧٧١٨٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ قصرشیرین به تهران (ف - ژ)، ١٦/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٨٣٢١٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ قصرشیرین به ناحیه کرمانشاه (رکن٣)، ١٧/٦/١٣٥٩، برابر اعلام گروهان قصرشیرین مستند به گزارش پاسگاه هدایت.
[٦] سند شماره ٢٧٧٢٠٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از هنگ قصرشیرین به ناحیه کرمانشاه (رکن٢ و رکن٣)، ١٦/٦/١٣٥٩.
[٧] سند شماره ٣٤٣٨٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن٣ - مرکز فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری، ١٧/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢٨٣٢١٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه ژاندارمری کرمانشاه به فرماندهی عملیات غرب (رکن٣)، ١٧/٦/١٣٥٩، برابر گزارش هنگ ژاندارمری قصرشیرین.
[٨] سند شماره ٣٤٣٨٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاندارمری (رکن٣ - مرکز فرماندهی) به وزارت کشور، ١٦/٦/١٣٥٩، برابر اعلام شهربانی کرمانشاه مستند به گزارش شهربانی نفت شهر.
[٩] سند شماره ٢٧٦٧٤٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه ژاندارمری کرمانشاه به تهران (ت - ف - ژاجا - رکن٣ - دایره عملیات)، ١٦/٦/١٣٥٩.