روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٢٥ - روزشمار جنگ شنبه ٤ مرداد ١٣٥٩ ١٣ رمضان ١٤٠٠ ٢٦ ژوئیه ١٩٨٠
رسیده افزودند که اوج گیری شدت نزاع میان تمام مراکز قدرت حاکم در ایران ممکن است [آیت الله] خمینی را به دخالت برای پایان دادن به حالت نزاع درمورد انتخاب نخست وزیر جدید وادار سازد. منابع آگاه در تهران گفتند که مصطفی میرسلیم معاون نخست وزیر در امور کشور و فرمانده پلیس که یکی از نزدیکان [آیت الله] خمینی به شمار می رود ممکن است کاندیدای [آیت الله] خمینی باشد برای این پست، [تا] به نزاع میان مراکز قدرت پایان دهد.»[١]
١
یک گزارش از نشریۀ انگلیسی زبان اکونومیست حاکی از نوسانات موجود در روابط عراق و شوروی، نزدیکی عراق به غرب و کشورهای ساحلی خلیج فارس و تلاش این کشور برای جایگزینی ژاندارمی منطقه به جای ایران زمان شاه است. بنا به این گزارش: «در سال ١٩٧٢، عراق با روسیه معاهدۀ دوستی امضا کرد، اما ارتباط این دو کشور از زمانی که حزب حاکم بعث عراق دشمنی خود را با کمونیست های طرف دار شوروی از سرگرفته، مخدوش شده است. در سال ١٩٧٨، یک گروه بیست نفره از رهبران کمونیست عراق اعدام و صدها تن دیگر دستگیر شدند. صدام روسیه را به خاطر حمایت از اتیوپی در مشاجراتش با سومالی و تهاجمش به افغانستان، به شدت محکوم کرد. هنوز حدود دو هزار مستشار روس در عراق هستند، ولی صدام سلاح های کمتری از روسیه می خرد و سلاح های خود را بیشتر از فرانسه، ایتالیا، یوگسلاوی، پرتغال و برزیل خریداری می کند. روسیه هم این اعمال توهین آمیز را با حمایت از ایران در مشاجرات مرزی اش با عراق، تلافی می کند.» اکونومیست در ادامۀ گزارش خود به وضعیت عراق در سازمان اوپک و درگیری این کشور با ایران و لیبی بر سر قیمت نفت پرداخته و روابطش بعد از انقلاب ایران با کشورهای عربی ساحلی خلیج فارس را بررسی کرده و می نویسد: «در اوپک، صدام دربرابر تلاش ایران و لیبی برای حفظ منحنی صعودی قیمت های نفت ایستاد و با تندی دربرابر آن موضع گرفت و در سال ١٩٧٨، تولید خود را شدیداً افزایش داد؛ درحالی که تولید ایران کاهش پیدا کرد و پس از آن به میزان روزی ٥/٣ میلیون بشکه نفت از چاه های عراق استخراج می شد. شیخ نشین های حوزۀ خلیج فارس که از شاه ایران برای محافظت آنها دربرابر عراق کمک می خواستند، اکنون به نظر می رسد که عکس این قضیه، یعنی کمک عراق برای محافظت دربرابر تهدید ایران، را پذیرفته اند.»
این نشریه می افزاید: «اروپایی ها برای فروش ملزومات خود به این کشور دست و پا می شکنند. فرانسه مشتاقانه سفارشاتی برای فروش تسلیحات و فناوری هسته ای به عراق را پذیرفته است. در امریکا، زبیگنیو برژینسکی با بلندنظری آمادۀ فراموش کردن گذشتۀ نامطلوب عراق و استقبال از یک متحد بالقوۀ جدید بوده است، ولی مقامات وزارت خارجه باتوجه به اینکه صدام کاملاً موجودیت اسرائیل را رد کرده است و همچنین سرکوب سیاسی در عراق،
[١] همان، صص١٣ و ١٤، رادیو بغداد (بخش فارسی)، ساعت ١٢، ٤/٥/١٣٥٩.