روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩١٥ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢٠ شهریور ١٣٥٩ ١ ذی القعده ١٤٠٠ ١١ سپتامبر ١٩٨٠
«به احتمال قوی ارتش عراق قصد دارد ظرف امروز یا فردا به یک حمله گسترده از محور طلائیه قدیم به خاک جمهوری اسلامی ایران دست بزند.» در این گزارش تأکید شده است: «نظر به اینکه یگان های مستقر در طلائیه قدیم و جدید و فکه قادر به دفع کامل دشمن نخواهند بود، استدعا دارد به هر طریق ممکن که مصلحت می دانند نسبت به تقویت و پشتیبانی مأمورین مستقر در محل اقدام لازم را معمول فرمایند. ...»[١]هنگ سوسنگرد همچنین در گزارش بعدی خود آورده است: «با توجه به امریة ابلاغی و دیگر قرائن و شواهد و گزارشات مشاهدات مرزی که تاکنون ازطریق این هنگ به ناحیه و دیگر مقامات منعکس گردیده، معلوم و ثابت گردیده که نقل وانتقالات وسیع نیروهای عراقی در آن سوی مرز انجام گرفته و هرروز نیروهای بیشتری را در مقابل پاسگاه های مرزی این هنگ مستقر می نماید و در وضعیت فعلی ایجاب می نماید که پاسگاه حوزة استحفاظی این هنگ توسط پرسنل و گروه رزمی٦ و رزمی لشکر٩٢ زرهی خوزستان با سلاح های مجهز، تقویت گردند. ...»[٢]
دراین حال خبر می رسد که در همین منطقه، عراق تحرکات چشمگیری داشته است، ازجمله: «در ساعت ١٢ امروز، نیروهای دشمن در مقابل چاه نفت منطقه نیر کبیر حوزة پاسگاه کوشک متمرکز شده و احتمالاً قصد حمله دارند.»[٣] در منطقة هم جوار پاسگاه طاوسیه، در ساعت ٩ صبح امروز، فعالیت های مهندسی و اقدامات نیروهای عراقی درزمینة احداث سنگرها و کانال های جدید ادامه داشته است.[٤]پاسگاه فکه عراق نیز در ساعت ١٢ امروز با ٢٧ دستگاه تانک و ٦ نفربر تقویت شده است.[٥] این پاسگاه در ساعت ١٣:٣٠ و ١٣:٥٠ دقیقة امروز، مجدداً با ٩ دستگاه تانک و ٦ نفربر و نیز ٥٠ خودرو شنی دار و چرخ دار تقویت شده است.[٦] یک گزارش دیگر از گروهان بستان، پاسگاه دویرج حاکی است که در ساعت ٢١ امروز، نیروهای عراقی مقابل یک اردوگاه نظامی در نزدیکی پاسگاه دویرج عراق درحال مانور بوده اند.[٧]
١
پس از ماه ها تحرکات و فعالیت های ایذایی عراق در منطقة مرزی آبادان و خرمشهر، امروز درگیری های نه چندان شدیدی در مرزهای خشکی و آبی ایران و عراق روی داد.
در منطقة مرزی خرمشهر ساعت ٢٠ امروز، نیروهای بعث عراق به طور ناگهانی پاسگاه های ایران را در مرز خیّن با سلاح های سنگین و سبک زیر آتش گرفتند که با مقاومت و آتش متقابل نیروهای خودی مواجه شده و ٢ پاسگاه عراقی در این درگیری منهدم شدند.[٨] همچنین یکی از افراد سپاه پاسداران خرمشهر به نام بیژن دست یاب (دست یار) به شدت مجروح شد.[٩] لازم به ذکر است که ١٥ دقیقه پیش از حملة آتشباری عراق و این درگیری، ٥ تن از افراد سپاه پاسداران خرمشهر در اطراف پاسگاه خیّن مشغول تله گذاری برای جلوگیری از تردد عناصر نفوذی وابسته به عراق بودند که براثر انفجار یکی از تله ها بیژن دست یاب به سختی مجروح می گردد.[١٠]
[١] سند شماره ٣٧٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٢٠/٦/١٣٥٩، ص٤، از هنگ ژاندارمری سوسنگرد، برابر خبر واصله از غرب کشور.
[٢] سند شماره ٣٧٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٢٠/٦/١٣٥٩، ص٥، برابر گزارش هنگ ژاندارمری سوسنگرد، ٢٠/٦/١٣٥٩.
[٣] سند شماره ٤٢٣٥٦٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢) به ت - ف - نزاجا، ٢٠/٦/١٣٥٩، برابر اطلاع تلفنی شرکت نفت.
[٤] سند شماره ٣٧٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٢٠/٦/١٣٥٩، ص٢، برابر گزارش گروهان بستان، ٢٠/٦/١٣٥٩، مستند به اعلام پاسگاه طاوسیه.
[٥] سند شماره ٣٧٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٢٠/٦/١٣٥٩، ص٢، برابر گزارش گروهان بستان، ٢٠/٦/١٣٥٩، مستند به اعلام پاسگاه فکه؛ و - سند شماره ٣٨٩٠١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سپاه (مرکز فرماندهی) به سپاه خوزستان (اهواز)، ٢٠/٦/١٣٥٩، برابر اعلام ژاجا؛ و - سند شماره ٤٢٩١٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سپاه (مرکز فرماندهی) به نزاجا، ٢٠/٦/١٣٥٩، برابر اعلام ژاجا.
[٦] سند شماره ٣٩١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٢١/٦/١٣٥٩، ص٤، برابر گزارش گروه رزمی ٣٧، ٢٠/٦/١٣٥٩.
[٧] سند شماره ٦٥١١٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ به مرکز فرماندهی نزاجا، ٢١/٦/١٣٥٩، برابر اعلام ژاجا مستند به گزارش گروهان بستان پاسگاه دویرج، ٢٠/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٥٠٥٩٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به سپاه (مرکز فرماندهی)، ٢٢/٦/١٣٥٩، برابر گزارش گروهان بستان، پاسگاه دویرج، ٢٠/٦/١٣٥٩.
[٨] روزنامه کیهان، ٢٣/٦/١٣٥٩، ص١٥، به نقل از اطلاعیه روابط عمومی ناحیه ژاندارمری خوزستان، ٢١/٦/١٣٥٩.
[٩] سند شماره ٢١٤١٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: بولتن خبری مرکز فرماندهی - عملیات سپاه، ٢٣/٦/١٣٥٩، ص١، برابر گزارش نیروی دریایی؛ و - سند شماره ٦٥١١٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به سپاه (مرکز فرماندهی)، ٢١/٦/١٣٥٩، برابر گزارش نیروی دریایی، ٢٠/٦/١٣٥٩.
[١٠] سند شماره ٩٤٥٥٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا (رکن٣ - مرکز فرماندهی) به دفتر ریاست جمهوری و وزارت کشور و سماجا و فرمانده سپاه پاسداران، ٢١/٦/١٣٥٩، برابر گزارش گروهان ژاندارمری خرمشهر مستند به اعلام پاسگاه خین، ٢٠/٦/١٣٥٩.