روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٤٣ - روزشمار جنگ یکشنبه ٥ مرداد ١٣٥٩ ١٤ رمضان ١٤٠٠ ٢٧ ژوئیه ١٩٨٠
نامناسب بودند و یا به شدت با بنی صدر مخالفت می ورزیدند. ... بنی صدر گفت ما دشمنان خود را رها کرده ایم و در داخل به جان هم افتاده ایم. وی با لحنی که آشکارا به رقبای مذهبی او اشاره داشت، گفت: تاریخ ایران ثابت کرده است که هیچ دسته ای نمی تواند به تنهایی در ایران حکومت کند. بنی صدر هشدار داد که ایرانیانی که توسط حزب خودکامه ای از حق بیان عقاید سیاسی خود محروم شده اند دیر یا زود متحد خواهند شد و آن را نابود خواهند کرد.
این رادیو افزود: «روزنامۀ واشنگتن استار در پایان مطلب خود به درخواست آیت الله خمینی برای وحدت میان همۀ صفوف مسلمانان اشاره می کند و به نقل از یکی از سیاستمداران باتجربه می گوید: دیگر از این حرف ها گذشته است. قدرت طلبی بازی همه شده است و هرکس که زورش برسد با آسودگی خیال، امور را در دست می گیرد.»
رادیو امریکا سپس به مطالب روزنامۀ نیویورک تایمز پرداخت: «حزب جمهوری اسلامی که اکثریت کرسی های مجلس اسلامی را به دست آورده احتمالاً بیشتر پست های کابینه را هم اشغال خواهد کرد. این امر باتوجه به کناره گیری احتمالی قطب زاده از دولت که طرف دار مذاکره برای حل مسئلۀ گروگان ها بوده احتمالاً سبب خواهد شد که شرایط آزادی گروگان های امریکایی دشوارتر شود. ...»[١]
رادیو کلن آلمان غربی نیز ضمن اشاره به تأثیر مرگ شاه بر سرنوشت گروگان های امریکایی و روابط ایران و امریکا، به تحلیل جنگ قدرت میان جناح های رقیب پرداخت. به گفتۀ این رادیو: «ظاهراً مبارزات قدرت در صحنۀ سیاسی ایران که از ماه ها پیش آغاز شده است همچنان ادامه دارد. شاه مخلوع، یعنی سمبل تنفر و انزجار انقلاب ایران، امروز درگذشت و از صحنۀ سیاست جهانی محو گردید. این خبری بود که دستگاه های ارتباط جمعی ایران را بیش از هر چیز دیگری به خود مشغول کرده بود. از نام نخست وزیر بازهم خبری نیست و ظاهراً تأیید او ازطرف مجلس بازهم به مدت نامعلوم دیگری موکول شده است.» رادیو کلن اشاره کرد که آیت الله خمینی اخیراً برای چندمین بار درخواست کرده است که دولت جدید ایران باید بیش از پیش در مسیر اسلام قدم بردارد و لیبرال بودن بیش از حد دولت را مسئول نارسایی ها و نابسامانی های موجود کشور دانسته است. این رادیو سپس افزود:
«واقعیت مبارزات سیاسی کسب قدرت در ایران نیز در همین مسئله نهفته است. دکتر بنی صدر رئیس جمهور ایران و دکتر بهشتی رئیس حزب جمهوری اسلامی، هریک می کوشند تا خلق و جامعه را در مسیر خود به حرکت درآورند؛ حال با به تعویق افتادن تعیین نخست وزیر ایران ازطرف مجلس شورای اسلامی، این سؤال مطرح می گردد که آیا روحانیون بازهم عهد و سازش خود را با بنی صدر پایدار خواهند داشت و یا به متلاشی ساختن اساس سیاسی ایران به نفع خود و قبل از آنکه این اساس اصولاً ریشه و پایه ای به خود بگیرد، ادامه خواهند داد.»[٢]
[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٣١، ٦/٥/٥٩، صص١٧ و ١٨، رادیو صدای امریکا (فارسی)، ساعت ٢١:٣٠، ٥/٥/١٣٥٩.
[٢] همان، صص١٩ و ٢٠، رادیو کلن (فارسی) ساعت ٢١، ٥/٥/١٣٥٩.