روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٤٧ - روزشمار جنگ دوشنبه ١٧ شهریور ١٣٥٩ ٢٨ شوال ١٤٠٠ ٨ سپتامبر ١٩٨٠
شهریور، نامة ادموند ماسکی[١] وزیر امور خارجه امریکا را قرائت و دربارة برنامه های دولت و سیاست خارجی و ترکیب کابینه مطالبی را بیان کرد.
نخست وزیر ضمن اشاره به تشکیل حکومت مکتبی براساس قانون اساسی در رابطة مردم با عدل ولایت فقیه تأکید کرد: «تمام وزیران از میان افرادی انتخاب شده اند که مسئول، متعهد و معتقد به انقلاب اسلامی در تمام جوانب آن هستند، تمام وزرای من تعهد نموده که مقلد امام باشند و من همان طورکه تا قبل از ٢٢ بهمن، مقلد رسالة عملیة رهبر انقلاب بوده، امروز نیز پیرو رهنمودهای ایشان خواهم بود و در تمام مراحل انتخاب وزرا، مقلد امام بودن، معتقد و متعهد به انقلاب اسلامی بودن را ملاک قرار داده ایم و من بر آنم که وضعی به وجود آید که تمام متعهدین، خود را از کابینه بدانند.»
[١] متن نامه وزیر امور خارجة امریکا که در تاریخ ٢٩/٥/١٣٥٩ ارسال شده بود، چنین است: «آقای نخست وزیر! این نامه را به عنوان وزیر خارجة امریکا که به تازگی با مسائل جاری در روابط دو کشور روبه رو شده ام می نویسم. می دانم که این مسائل جزء مسئولیت های سنگینی است که شما به عنوان اولین نخست وزیر جمهوری اسلامی ایران پذیرفته اید. امیدوارم من و وزیر خارجة منتخب شما بتوانیم برای رسیدن به راه حل های سازنده دربارة مشکلات بین دو کشور با یکدیگر کار کنیم. یقیناً با مرگ شاه سابق، اینک فصلی از تاریخ ایران بسته شده و با استقرار دولت شما فصل جدیدی باز شده است. به عقیدة من زمان آن رسیده که نگاهی تازه به مسائل بین ایران و امریکا بیفکنیم. ایالات متحده واقعیت انقلاب ایران و قانونی بودن جمهوری اسلامی را درک می کند. مردم ایران با اقدامات جدی پیگیر خود فرصت یافتند در مراحل ایجاد نهادهای جدید شرکت کنند. من به شما اطمینان می دهم ایالات متحده مایل به مداخله در آن مراحل نبوده است. ما معتقدیم که هیچ نیروی خارجی نباید در حق تصمیم گیری های سیاسی مداخله کند. ٥٢ نفر از امریکایی های هم وطن من مدت ٩ ماه است در ایران در اسارت به سر می برند. من با خانواده های آنان ملاقات کرده ام، من قادر نیستم برای شما توصیف کنم که این اشخاص بی گناه چه رنج عمیق و یأس آوری را تجربه کرده اند. همة امریکایی ها با هر عقیده خواستار آزادی سریع گروگان ها هستند. من امیدوارم شما بپذیرید وقت آن رسیده است که به رنج آنان شرافتمندانه پایان داده شود و گروگان ها به خانه هایشان نزد خانواده هایشان فرستاده شوند. من می پذیرم که ایرانی ها هم رنج برده اند، ادامة بن بست تنها می تواند تلخی و رنج دو طرف را افزایش دهد. کاسة صبر و تحمل رنج پر شده است، بگذارید این رنج را به پایان برسانیم. من به شما اطمینان می دهم که ما حداکثر احترام را برای استقلال تمامیت ارضی شما و رعایت اصل عدم مداخله نشان خواهیم داد. ما می دانیم که تصمیم گیری دربارة بحران گروگان ها به پارلمان ایران به عنوان نمایندگان مردم ایران واگذار شده است. ما همچنین می دانیم که در ایران مانند امریکا احساسات تندی دربارة تظلمات گذشته وجود دارد. مسائل مورد اختلاف بین دو کشور فراوان است. ما به سهم خود مایلیم که این مسائل به طور منصفانه بررسی شود و دربارة آنها به راه حل هایی براساس احترام متقابل و برابر برسیم. فکر می کنم در آغاز مرحلة تفاهم بیشتر، ایجاد کانال ارتباطی منظم مفید باشد. من شخصاً ترجیح می دهم اگر شما هم موافق باشید، این ارتباط به طور مستقیم با حسن ظن بین نمایندگان دو دولت ما برقرار شود. مذاکرة مستقیم و صریح بهترین راه حل برای برطرف ساختن دشمنی و سوءتفاهم است. اگر موافق باشید ما می توانیم ازطریق یک گروه ثالث که پیام های بین ما را به طور منظم ردوبدل کنند عمل کنیم. سفارتخانه های سوئیس و الجزایر که حافظ منافع دو کشورند می توانند این نقش را بازی کنند. اشخاص دیگر هم به عنوان میانجی رسمی یا خصوصی می توانند همین وظیفه را انجام دهند. امیدوارم آمادگی داشته باشیم که نقطه نظرهای خود را برای بحث دربارة چنان مبادلة افکاری که مفید باشد به ما ارائه دهید. من منتظرم که به خاطر منافع مردم دو کشورمان پاسخ را دریافت دارم. ارادتمند- ادموند ماسکی، ٢٠ اوت ١٩٨٠.»