چیذر، همگی حاکی از تیرگی روزافزون روابط میان ایران و روسیۀ شوروی است. امروز وزیر خارجۀ ایران در پایان سخنان خود با بیان اینکه همۀ سرزمین اسلام؛ چه فلسطین و چه افغانستان برای ما مقدس است، اظهار کرد: «در ایران حزبی است به نام حزب تودة ایران که آنها دروغ می گویند؛ اینها حزب تودۀ شوروی هستند، نوکر شوروی هستند و در اینجا عمل می کنند و جیره می خورند. حالا روزنامه شان را نیز می برند سفارت شوروی چاپ می کنند، می آورند بیرون. و اینها می گویند مخالف امریکا باشید، موافق شوروی باشید، ولی ما می گوییم امام فرموده "نه شرقی، نه غربی" و جلو تجاوزات دو ابرقدرت امریکا و شوروی خواهیم ایستاد.»[١]

درپی این سخنرانی و اعلام موضع علیه سفارت شوروی و حزب توده، این سفارت تنها به صدور اطلاعیه ای کوتاه اکتفا کرد که در آن آمده است: «ادارۀ مطبوعات سفارت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در جمهوری اسلامی ایران اعلام می دارد که اظهارات آقای قطب زاده وزیر امور خارجۀ جمهوری اسلامی ایران، درمورد اتحاد شوروی و سفارت شوروی در تهران که در روزنامۀ ٢٠ مرداد ١٣٥٩ منتشر شد، کاملاً بی اساس و کذب محض می باشد.»[٢]

بااین حال، رئیس مجلس شورای اسلامی امروز در اولین مصاحبۀ مطبوعاتی خود در حضور خبرنگاران داخلی و خارجی در پاسخ به این پرسش که آیا تیرگی روابط ایران و شوروی به دلیل کمک های شوروی به عراق است، احتیاط بیشتری به خرج داد و اظهار کرد: «حسن روابط طبیعی است که مشروط به این باشد که ازطرفین اقدامی برعلیه منافع و مصالح یکدیگر صورت نگیرد. رو به تیرگی گذاشتن روابط را من نمی بینم؛ چون شوروی کار جدیدی انجام نداده، وضعی است که از پیش هم بوده و به هرحال اگر روابط "کاملة الودادی" بخواهد داشته باشد، مسائلی از این قبیل نباید وجود داشته باشد. و ما دشمنان را تحت حمایت شوروی می بینیم.» رئیس مجلس در پاسخ این سؤال که «آقای مکری گفته اند رابطۀ ایران و شوروی به حد کاردار خواهد رسید، آیا این نشانۀ تیرگی روابط نیست؟» گفت: «این تیرگی جدیدی نیست. به هرحال این خواستی است که ما از شوروی داریم که دشمنان ما را حمایت نکنند.»[٣]

[١] روزنامه کیهان، ٢٠/٥/١٣٥٩، ص١٥.

[٢] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٤٨، تاریخ ٢٣/٥/١٣٥٩، ص٢، تهران - خبرگزاری پارس، ٢٢/٥/١٣٥٩؛ و - روزنامه کیهان، ٢٣/٥/١٣٥٩، ص٢.

[٣] روزنامه کیهان، ٢٥/٥/١٣٥٩، ص٣؛ و - روزنامه اطلاعات، ٢٢/٥/١٣٥٩، ص٤.