درحالی که وضعیت امنیت و ثبات ایران در مرزهای غربی، جنوبی، شرقی و شمالی و حتی در بدنه و لایه های داخلی نظام با بحران های روزافزون دست به گریبان است، تحرکات سیاسی مهمی نیز به رهبری امریکا و با حضور قدرت های مطرح اروپای غربی در جریان است؛ چنان که وزارت امور خارجة امریکا اعلام کرد یک هیئت عالی رتبة امریکایی دربارة بحران ایران با مقامات اروپایی بحث و تبادل نظر کرد؛ این هیئت شب گذشته به کار خود پایان داد. گزارش رادیو صدای امریکا دراین زمینه حاکی است: «یک هیئت عالی رتبة امریکایی مرکب از کارشناسان امور مختلف مربوط به ایران پس از دیدار با بعضی از رهبران کشورهای اروپای باختری ازجمله والری ژیسکاردستن، رئیس جمهور فرانسه، هلموت اشمیت، صدراعظم جمهوری فدرال آلمان و مارگارت تاچر نخست وزیر انگلستان، به واشنگتن بازگشت. وزارت امور خارجة امریکا اعلام کرد که وارن کریستوفر، معاون این وزارتخانه، ریاست این گروه را به عهده داشته است و مسئلة ایران ازجمله مسائل مهم مورد بحث طرفین بوده است. ...»[١] دراین مورد همچنین «منابع نزدیک به وزارت خارجة امریکا گفتند هیئت عالی رتبة دولت امریکا این هفته چند جلسة خیلی محرمانه دربارة ایران با سران کشورهای اروپایی داشته است. مأموریت این هیئت هم زمان با تأیید وزیر خارجة امریکا درمورد تهیة یک گزارش مفصل دربارة روابط ایران و امریکا اعلام شد.»[٢]

سردی در روابط ایران و شوروی همچنان ادامه دارد، گرچه برای رفع مشکلات فیمابین، رایزنی ها و تماس هایی نه چندان مستحکم و قابل اعتماد در جریان است. دراین ارتباط، کنسولگری شوروی در رشت دیروز با صدور اطلاعیه ای اعلام کرد که طبق تصمیم دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی، کنسولگری این کشور در رشت از تاریخ ٢٩ شهریور سال١٣٥٩، تعطیل خواهد شد. به گفتة سخنگوی وزارت خارجة جمهوری اسلامی ایران، کنسولگری شوروی در رشت امروز نیز با صدور اطلاعیه ای تعطیلی این سفارتخانه را اعلام کرد.[٣] «این اقدام به دنبال خودداری شوروی از دادن اجازه به ایران انجام گرفته است. ایران درخواست کرده بود که در شهر دوشنبه پایتخت ایالت تاجیکستان که نزدیک ترین جمهوری شوروی به افغانستان است، کنسولگری باز کند.»[٤]

از سوی دیگر، باتوجه به کاهش شدید حجم مبادلات تجاری میان ایران و شوروی و حل نشدن اختلافات این دو کشور بر سر قیمت گاز ارسالی از ایران به شوروی، مسئولان اتاق بازرگانی اتحاد جماهیر شوروی امروز در یک مصاحبه مطبوعاتی و رادیو تلویزیونی شرکت کردند و دربارة روابط تجاری دو کشور مطالبی را بیان کردند. دراین ارتباط، وابستة بازرگانی روسیه شوروی با اشاره به صدور گاز ایران به شوروی گفت: «حجم گاز صادراتی ایران به

[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٦، تاریخ ٣٠/٦/١٣٥٩، ص٦، رادیو صدای امریکا (فارسی)، ساعت ٧ بامداد، ٢٩/٦/١٣٥٩.

[٢] روزنامه انقلاب اسلامی، ٣١/٦/١٣٥٩، ص١؛ و - روزنامه جمهوری اسلامی، ٣١/٦/١٣٥٩، ص١٦، هر دو به نقل از خبرگزاری پارس به نقل از خبرگزاری فرانسه از واشنگتن.

[٣] روزنامه کیهان، ٢٩/٦/١٣٥٩، ص١٧؛ و - روزنامه جمهوری اسلامی، ٣١/٦/١٣٥٩، ص٤، هر دو به نقل از خبرگزاری پارس از رشت.

[٤] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٦، تاریخ ٣٠/٦/١٣٥٩، ص١٠، بخش فارسی رادیو لندن، ساعت ٢٠:٤٥، ٢٩/٦/١٣٥٩.