روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٤٥ - روزشمار جنگ شنبه ٢٩ شهریور ١٣٥٩ ١٠ ذی القعده ١٤٠٠ ٢٠ سپتامبر ١٩٨٠
شد.[١] در گزارش ستاد لشکر٩٢ زرهی اهواز، ضمن اشاره به ساعت این درگیری (١٢:٥٠) دربارة ادامة درگیری های امروز آمده است: «این درگیری در بعدازظهر شدت پیدا کرد که درنتیجه پاسگاه خیّن دچار حریق شد و یک فروند ناوچه عراقی [در ساعت ١٦:٥٤ الی ١٧][٢] براثر اصابت گلوله آر.پی.جی٧ دچار آتش سوزی گردید. ضمناً ٢ نفر شهید و یک نفر زخمی گردید. [همچنین] ٣ فروند [کشتی] لایروب به دهانه اعزام گردید که بدون درگیری از کانال خارج شدند. در ساعت ١٤:٣٠ دقیقة امروز، ٣ فروند کشتی توسط راهنمایان اداره بندر به صوب دهانه حرکت [کردند] که کشتی بدر مجبور به برگشت شده و به طرف آبادان در حرکت است و هنوز به آن تیراندازی سبک می شود. در ساعت ١٨:٣٠ به طرف پایگاه دریایی تیراندازی گردید که هیچ گونه خساراتی تاکنون نبوده و ٣ عدد خمپاره عمل نکرده که خنثی گردید. در درگیری بین کشتی های تجارتی و ناوچه های عراقی یک فروند قایق ژاندارمری مورد اصابت گلوله قرار گرفت که ناوچة مزبور از کنترل خارج که پرسنل با شنا به ساحل ایران برگشتند. ...»[٣]
ناوچه های عراقی همچنین در ساعت ١٥:٣٠ دقیقة امروز، در داخل اروندرود یک کشتی ایرانی به نام "فرنال" را که حامل خواربار و از آبادان عازم خارک بوده، متوقف و ناخدای کشتی ایرانی را مجبور کردند پرچم ایران را پایین آورده و پرچم عراق را روی کشتی ایرانی بالا ببرد. «این مسئله باعث ناراحتی شدید مأمورین گارد ساحلی شده و هر آن بیم درگیری وجود دارد و تقاضا کرده اند اجازه داده شود عکس العمل نشان دهند ولو اروندرود بسته شود.»[٤]در همین ساعت (١٥:٣٠ دقیقه)، نیروهای خودی اطلاع یافتند که عراق یک فروند ناوچة جنگی خود را با تمام تجهیزات ازسمت خرمشهر به طرف آبادان حرکت داده است. بنا به همین گزارش، یک کشتی عراقی حامل مهمات نیز از منطقة بصره به منطقة درگیری (نزدیک دهانة اروند) حرکت کرده است.[٥]
در مقابله با حملات آتشبارها و تیراندازی های عراق در این مناطق، امروز ارتش ایران یک قبضه توپ در منطقة روبه روی پاسگاه ابوالخصیب عراق مستقر کرد و نیروهای ایرانی محل توقف قایق های گشتی عراقی را در جزیرة ام الرصاص با خمپاره هدف قرار دادند. همچنین، در ساعت ١٦:١٥ دقیقه، توپخانة سنگین ایران پاسگاه شط القوات عراق را زیر آتش گرفته و درگیری تاکنون ادامه دارد و عراقی ها تا ساعت ١٦:٣٠ دقیقه یک کشته داده اند. بنا به همین گزارش، عراق تعداد بیشتری از ناوچه های خود را از ابوفلوس عازم جزیره ام الرصاص کرد تا این پایگاه دریایی را تقویت کند.[٦] یک گزارش مشابه دیگر حاکی است: «نیروهای رزمندة ایران به وسیلة آتش توپخانه، مهمات و پاسگاه عراقی روبه روی خیّن را منهدم نمودند.
[١] سند شماره ٤٠٩٣٢٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، شماره ١٥، ٣٠/٦/١٣٥٩، ص١، از ناحیه ژندارمری خوزستان، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر ستاد عملیات و هماهنگی ژاندارمری آبادان.
[٢] سند شماره ٢٩٠٨٧٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از لشکر٩٢ زرهی (رکن٣) به ت - ف نزاجا (مدیریت عملیات)، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر اعلام فرمانده عملیات جنوب؛ و - سند شماره ٢٩٠٨٨١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ٠٧ (رکن٣) به تهران (مرکز عملیات)، ٢٩/٦/١٣٥٩.
[٣] سند شماره ٢٩٠٨٧٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢) به ت - ف - نزاجا (مد اطلاعات)، ٢٩/٦/١٣٥٩.
[٤] سند شماره ٣٤٣٥١٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ناحیه ژاندارمری خوزستان به استانداری، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر اعلام تلفنی هنگ ژندارمری آبادان؛ و - سند شماره ٤٠٩٣٢٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٣٠/٦/١٣٥٩، شماره ١٥، ص١، از ناحیه ژندارمری خوزستان.
[٥] سند شماره ٥٠٧٢٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (١٣٢م) به نزاجا، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر شنود از یگان های عراقی.
[٦] سند شماره ٥٠٧٢٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٢ (م١٣٢) به نزاجا، ٢٩/٦/١٣٥٩، برابر اطلاع شنود ارتش از یگان های عراقی.