روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٨٩ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢٧ شهریور ١٣٥٩ ٨ ذی القعده ١٤٠٠ ١٨ سپتامبر ١٩٨٠
دراین حال، روزنامه انگلیسی زبان تایمز به قلم میشلاوی از بیروت با اشاره به لغو یک جانبه قرارداد مزبور ازسوی عراق، درباره زمینه سازی سیاسی این مسئله چنین نوشته است: «... صدام که از فقدان حمایت آشکار کشورهای خلیج فارس از عراق در جنگ با ایران ناراحت است، ظاهراً درصدد کسب حمایت آنها به ویژه عربستان سعودی برآمده است. درگیری در مرز ایران - عراق ادامه دارد، عراقی ها دربرابر دستور ضدحمله بنی صدر و رجایی مقاومت می کنند. این دستور پس از بازدید این مقامات از محدوده ناآرام مرزی صادر شد.»[١]روزنامه نیویورک تایمز نیز با اشاره به درگیری های شدید چند روز گذشته ایران و عراق درباره سابقه ادعاهای ارضی عراق نوشته است: «در فوریه گذشته، صدام خواستار بازنگری در این قرارداد شد تا آنچه را که او حقوق ارضی می نامید، به دست آورد. ... صادق قطب زاده، وزیر امور خارجه ایران، گفت: "عراق از پذیرش این قرارداد سر باز می زند." بنا به گفته خبرگزاری پارس، این قرارداد به نکاتی راجع به بازگرداندن هرگونه منطقه ای از ایران به عراق اشاره نمی کند. او افزود: "عراق فریب کار است."» براساس همین گزارش: «منابع دیپلماتیک عرب وجود ٥٠٠٠٠ نیروی عراقی را تخمین زده اند که در امتداد مرز ایران متمرکز شده اند. آنان گفتند تمرکز اصلی این نیروها به سمت خوزستان است که اقلیت بزرگ قومی عرب را دارا می باشد. ...»[٢]
روزنامه واشنگتن پست نیز ضمن اشاره به لغو یک جانبه قرارداد الجزایر توسط عراق، نوشته است: «... عراق به شکل فزاینده ای دررابطه با مسئله مرزی در خلال سال گذشته مدعی شده است و ظاهراً از موضع ضعف ایران نهایت بهره را می برد. پس از گذشت ١٨ ماه از وقوع انقلاب و به دنبال پاک سازی ها و قطع رابطه کامل با امریکا که تأمین کننده سلاح های ایران قبل از سقوط شاه بود، معمولاً [عموماً] تصور این است که نیروهای مسلح ایران در یک حالت بی ثباتی به سر می برند. ...»[٣]
نشریه انگلیسی زبان کریستین ساینس مانیتور نیز در شماره امروز ضمن بررسی تأثیرات جنگ ایران و عراق بر بی ثباتی منطقه و بهای نفت، نوشت: «عراق درحال بهانه تراشی در خصومت خود علیه ایران است. اگرچه حرکت اخیر عراق علیه ایران [زنده کردن نزاع مرزی با ایران] می تواند با جلوگیری از افزایش کلی قیمت نفت درحال حاضر به نفع غرب باشد، ولی می تواند خطر بروز "جنگی نامعقول" را نیز افزایش دهد. ...»[٤]
١
درحالی که دامنه درگیری های مرزی میان قوای مسلح ایران و نیروهای عراقی از غرب تا دهانه اروندرود، رو به گسترش است، در مناطق مرزی ایلام و کرمانشاه نیروهای مدافع جمهوری اسلامی همچنان دربرابر قوای مهاجم عراق به شدت مقاومت می کنند. بااین حال، مضمون گزارش های متعدد حاکی از تقویت بیشتر قوای عراق در مرزهای این دو استان و احتمال حملات زمینی و هوایی ارتش عراق در روزهای ٢٩ و ٣٠ شهریور ١٣٥٩ به مناطق هلاله - سومار - خسروی تا کرمانشاه است.[٥]
اما امروز نیز گروهان سومار برای چندمین بار متوالی خبر از اوضاع وخیم پاسگاه های تابع خود داد و بازهم درخواست کمک کرد. در این گزارش آمده است: «از تاریخ ٢١/٦/٥٩، ارتش مزدور عراق از
[١] پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس، جنگ ایران و عراق از نگاه مطبوعات جهان، ج١، ص٣٠٧، روزنامه تایمز، میشلاوی، بیروت، ١٨/٩/١٩٨٠ (٢٧/٦/١٣٥٩)، ترجمه مهدی رنجبران.
[٢] همان، ص٣٠٣، نیویورک تایمز (ویژه نیویورک تایمز) بیروت، ١٨/٩/١٩٨٠ (٢٧/٦/١٣٥٩)، ترجمه مهدی رنجبران.
[٣] همان، ص٣٠٤، واشنگتن پست، دیوید بی. اوتاوی (سرویس خارجی)، ١٨/٩/١٩٨٠ (٢٧/٦/١٣٥٩)، ترجمه مهدی رنجبران.
[٤] همان، صص٣٠٠ و ٣٠١، کریستین ساینس مانیتور، ند تمکو -استاف کرسپندنت، ١٨/٩/١٩٨٠ (٢٧/٦/١٣٥٩)، ترجمه مهدی رنجبران.
[٥] سند شماره ١٤١٦٣٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سپاه (مرکز فرماندهی) به سپاه غرب، ٢٧/٦/١٣٥٩؛ و - سند شماره ٢١٤٢٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: بولتن خبری مرکز فرماندهی (عملیات سپاه)، ٢٧/٦/١٣٥٩، ص١.