روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٤٩ - روزشمار جنگ دوشنبه ١٧ شهریور ١٣٥٩ ٢٨ شوال ١٤٠٠ ٨ سپتامبر ١٩٨٠
ذی نفع توافق کرده اند که امکان راه های [آزادی] گروگان ها را دچار مشکل نسازند، مسئلة گروگان ها در انتخابات ریاست جمهوری چندان مطرح نشده است. اما مقالة سولیوان می تواند انتخاب مجدد کارتر را به خطر اندازد. در این مقاله سولیوان که در آخرین لحظه های حکومت شاه در ایران بود شدیداً به مشاور امنیتی کارتر یعنی برژینسکی حمله کرده و او را متهم ساخته است که به سخنان کارشناسان مجرب گوش نداده و لذا مسئولیت عظیمی از برانگیختن مخاصمات رژیم انقلابی ایران نسبت به امریکا بر گردن اوست.»[١]
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز به نقل از سولیوان آورده است: «دولت جیمی کارتر با بینش کم، عدم تصمیم گیری و تغییراتی بی موقع در سیاست خویش در زمانی که رژیم سلطنتی رو به نابودی می رفت سهواً در هرج ومرجی که در ایران بعد از انقلاب به وجود آمد، کمک کرد.» بنا به این گزارش، «سفیر پیشین امریکا می گوید: "دولت امریکا با سعی در سرکوبی انقلاب ایران در زمانی که پیروزی نیروها به رهبری آیت الله روح الله خمینی مشهود بود کاملاً درجهت خلاف منافع امریکا عمل کرد". ... سولیوان نوشت: "تا آنجا که من می توانم تشخیص دهم امریکا به دنبال عزیمت شاه مخلوع از ایران، سیاست مشخصی را در نظر نداشت."» گزارش آسوشیتدپرس می افزاید: «یکی از اهداف اصلی سولیوان در تجزیه و تحلیلش، سیاست برژینسکی مشاور امنیت ملی کارتر است. سخنگوی برژینسکی به نقل از وی، گفته است که این مقالة سولیوان، انعکاس نظرات خود او و کاملاً ناصحیح است. مع ذالک برژینسکی ضمن خودداری از رد نتایج تجزیه وتحلیل سولیوان، گفت: "درحالی که ٥٢ امریکایی به عنوان گروگان هنوز در ایران نگاهداری می شوند، این عمل مقتضی نیست". ... سولیوان تصمیم دولت امریکا را درمورد حمایت همه جانبه اش از شاپور بختیار آخرین نخست وزیر رژیم پادشاهی در ایران، شدیداً مورد انتقاد قرار داد. ... در همین حال، جودی پاول، سخنگوی جیمی کارتر، امروز درمورد گفته های سولیوان که برژینسکی، مشاور امنیتی کارتر، روش درستی در قبال گروگان ها نداشته، برخورد تندی نمود. جودی پاول، رئیس مطبوعاتی کاخ سفید، گفت:... درحال حاضر، واردشدن به جزئیات، کمکی به بهترشدن اوضاع [گروگان ها] در ایران نمی کند. ...»[٢]
از سوی دیگر، در یک حرکت امیدوارانه، ادموند ماسکی، وزیر امور خارجة امریکا، در یک مصاحبة تلویزیونی گفته است: «بنا به شهادت شواهد موجود، تهران به حل این بحران ده ماهه علاقه مند می باشد.» وی افزود: «به هنگام طرح مسئلة گروگان ها در مجلس اسلامی ایران، احتمال دارد که گفت وگوهایی بین دو کشور نیز آغاز گردد.» وی همچنین گفت: «به دنبال آزادشدن ٥٢ گروگان امریکایی، کنگرة ایالات متحده تحقیق دربارة نقش ایالات متحده در ایران را در زمان شاه فقید آغاز خواهد کرد.»[٣]خبرنگار بی بی سی در نیویورک نیز درمورد اظهارات ادموند ماسکی گفت: «آقای ماسکی روش بسیار نرمی نسبت به این موضوع در پیش گرفت که
[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٧٤، تاریخ ١٨/٦/١٣٥٩، صص٤ و ٥، رادیو لندن، ١٧/٦/١٣٥٩.
[٢] روزنامه کیهان، ١٨/٦/١٣٥٩، ص١٨، به نقل از خبرگزاری پارس به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس از واشنگتن.
[٣] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٧٤، تاریخ ١٨/٦/١٣٥٩، صص١٤ و ١٥، رادیو صدای امریکا (فارسی)، ساعت ٧، مورخ ١٧/٦/١٣٥٩.