درحالی که ظرف چند روز گذشته، به خصوص امروز نبردهای شدیدی میان قوای زمینی و هوایی ایران و عراق در مرزهای قصرشیرین و ایلام در جریان بوده است، در مرزهای هم جوار خوزستان، عراقی ها با شدت هرچه تمام تر مشغول ساخت و تقویت استحکامات، سنگرها و کانال ها و افزایش نیروها و تجهیزات خود هستند. تحرکات عراق در یک مورد موجب درگیری مختصری میان گشتی های دو طرف در منطقة هورالعظیم شد که خسارتی همراه نداشت.[١]همچنین امروز، «تعرض هوایی عراق توسط یک فروند هواپیمای جنگنده به حریم فضایی خرمشهر و نیز تعرض زمینی جهت شناسایی و تیراندازی به سوی پاسگاه خسروآباد آبادان گزارش شده است.»[٢]

گزارش های زیر از تجهیز و تقویت نیروهای عراقی در جنبه های مختلف مهندسی، زرهی، انسانی و... حکایت می کند.

گزارش پاسگاه کوشک حاکی از استقرار ٢ دستگاه تانک، ٤ دستگاه خودرو مجهز به سلاح سنگین و یک دستگاه لودر در ساعت ١٥:٣٠ و ٤ دستگاه لودر دیگر در ساعت ١٩ در سه کیلومتری شرق این پاسگاه داخل خاک عراق است.[٣]

دراین حال، برابر گزارش گردان ١٥١ دژ، دربارة تحرکات امروز عراق در مناطق مرزی خرمشهر و آبادان: «در مقابل دژ٣ در خط و درحدود دو کیلومتری شمال پاسگاه ژاندارمری شلمچه، فعالیت نیروهای مهندسی عراقی در آن سوی سیم خاردار و ایاب وذهاب خودروهای این کشور ازقبیل وسایل مهندسی به شدت افزایش یافته و از قرائن و شواهد به نظر می رسد که اکیپ نقشه برداری مشغول تهیه نقشة جهت احداث تأسیسات و مواضع جدید دفاعی می باشند.»[٤]

به گزارش فرمانداری خرمشهر: «در ساعت ١٦ امروز، در حین گشت در نوار مرز مشاهده گردید تعداد ١٦ دستگاه ماشین آلات سنگین راه سازی شامل لودر، گریدر، بلدوزر و غلطک که توسط پرسنل نظامی عراقی به شدت محافظت می گردیدند در شش کیلومتری ضلع شمال غربی شلمچه در فاصله ٨٠ الی ١٠٠ متری سیم خاردار کشور مقابل مشغول احداث کانال و جاده سازی و [ایجاد] مکان برای تانک و نفربرها می باشند.»[٥]

گروهان خرمشهر نیز گزارش داد: «برابر گزارش پاسگاه مؤمنی در ساعت ٢٢:٣٠ دقیقه امروز، ازطرف پاسگاه خین، نفربرهای عراق که تعداد آنها مشخص نیست، ازطرف مغرب به سمت مشرق در حرکت بودند. گزارش پاسگاه شلمچه نیز حاکی است در ساعت ٢٣ امروز، مأمورین کمین، صدای وسایل و خودروها را که در پاسگاه مقابل [مشغول کار] می باشند شنیده اند.»[٦]

در گزارش منطقة سوم دریایی خرمشهر آمده است: «تانک هایی درحال موضع گیری برای ضربه زدن به شهرهای آبادان در نوار مرزی می باشند و همچنین روبه روی پاسگاه کوشک، تعدادی چادر عراقی و در پشت چادرها قوای سنگینی موضع گیری نموده است.»[٧]

گزارش هنگ ژاندارمری آبادان از تحرکات مهندسی نظامی در آن سوی مرز آبی و در دهانة

[١] سند شماره ٣٤٧٦٠٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ به ف - ژاجا (رکن٣)، ١٦/٦/١٣٥٩، بنا به گزارش هنگ سوسنگرد به استناد گزارش گروهان هوزگان؛ و - سند شماره ٤٠٩٣١٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ص٣، ١٨/٦/١٣٥٩، به نقل از هنگ سوسنگرد، ١٦/٦/١٣٥٩.

[٢] دفتر حقوقی وزارت امور خارجه، تحلیلی بر جنگ تحمیلی رژیم عراق علیه جمهوری اسلامی ایران، جلد اول، وزارت امور خارجه، بهمن ١٣٦١، تهران، ص١٧١.

[٣] سند شماره ٤٠٩٣١٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ١٨/٦/١٣٥٩، ص٢، به نقل از هنگ سوسنگرد مستند به گزارش گروهان هوزگان به استناد گزارش پاسگاه کوشک، ١٦/٦/١٣٥٩.

[٤] سند شماره٣٦٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢) به ت - ف - نزاجا (مد اطلاعات)، ١٦/٦/١٣٥٩، برابر گزارش گردان ١٥١ دژ.

[٥] سند شماره ٣٤٧٥٩٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از فرماندار خرمشهر به استانداری خوزستان (معاونت امور سیاسی و اداری)، ١٦/٦/١٣٥٩.

[٦] سند شماره ٣٦٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ١٧/٦/١٣٥٩، ص١، برابر گزارش گروهان ژاندارمری خرمشهر مستند به گزارش پاسگاه مؤمنی، ١٦/٦/١٣٥٩.

[٧] سند شماره ٣٤٧٦٢٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از منطقه سوم دریایی خرمشهر (عملیات و اطلاعات) به فرماندهی نداجا (مدیریت اطلاعات)، ١٦/٦/١٣٥٩.