روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٨٤ - روزشمار جنگ دوشنبه ١٣ مرداد ١٣٥٩ ٢٢ رمضان ١٤٠٠ ٤ اوت ١٩٨٠
روزشمار جنگ دوشنبه ١٣ مرداد ١٣٥٩ ٢٢ رمضان ١٤٠٠ ٤ اوت ١٩٨٠
١
با وقوع انقلاب اسلامی در ایران و سقوط نظام شاهی، تأثیر این تحول در سیاست داخلی و خارجی رژیم عراق، همواره در محافل جهانی مورد بحث و بررسی بوده است. آرزوی برتری در میان کشورهای منطقه، به ویژه رهبری جهان عرب، با سقوط شاه، بازهم در میان سران عراق جان تازه ای گرفت. شروع روند نزدیکی به غرب نیز ازجمله تغییرات سیاست خارجی عراق است. بخشی از این فرایند شامل ارتباط عراق با آن دسته از همسایگان خود می شود که در بلوک بندی جهانی از وابستگان امریکا محسوب می شوند.
دراین زمینه، خبرگزاری آسوشیتدپرس از بغداد ضمن پرداختن به روابط عراق با کشورهای عرب و همسایه و با اشاره به اینکه پس از سقوط شاه ایران، بغداد دومین منبع مهم نفتی با استخراج ٥/٣ میلیون بشکه در روز شد و خط اول جبهه دربرابر توسعۀ انقلاب اسلامی آیت الله خمینی گردید، چنین می نویسد: «عراق روابط خاصی را با کشور همسایۀ سلطنتی، اردن که کلید درگیری خاورمیانه محسوب می شود برقرار می نماید. کمک ١٨٦ میلیارد دلاری عراق به طور سالانه به "امان" می رود و طرح پروژۀ ١٣٠ میلیون دلاری برای توسعۀ تأسیسات بندر عقبه و ساختن راه جدیدی از عقبه به بغداد با کمک مالی عراق انجام می شود.»[١]-[٢]
همچنین به نوشتة میدل ایست چاپ لندن: «عراق در عرض دو سال گذشته، تلاش زیادی برای دست یافتن به آرزوی قدیمی خود درزمینۀ رهبری منطقه و پرکردن خلأ ناشی از قدرت ایران بعد از سقوط شاه مخلوع نموده است. اثرات این امر کاملاً در سیاست خارجی عراق مشهود است. عراق ازلحاظ بین المللی گرایش بیشتری به غرب پیدا کرده و از شرق فاصله گرفته است. ازلحاظ منطقه ای نیز سیاست خارجی آن کشور بیشتر به سوی "میانه روی" متمایل گردیده.»
[١] بعدها در اوایل جنگ تحمیلی، زمانی که نیروی دریایی عراق به دست نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران تقریباً نابود شد و آبراه تنگۀ هرمز و خلیج فارس در سیطرۀ نیروی دریایی ایران قرار گرفت، بندر عقبه در اردن و آزادراه عقبه - بغداد مهم ترین راه ترانزیتی عراق برای دریافت کمک های نظامی و تدارکاتی شد.
[٢] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٣٩، تاریخ ١٤/٥/١٣٥٩، صص٣و٤، بغداد - خبرگزاری آسوشیتدپرس، ١٣/٥/١٣٥٩.