روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٤٣ - روزشمار جنگ جمعه ٢١ شهریور ١٣٥٩ ٢ ذی القعده ١٤٠٠ ١٢ سپتامبر ١٩٨٠
ساعت ١ بامداد نیز یک فروند و در ساعت ٣:٣٠ دقیقة بامداد نیز ٢ فروند هواپیمای عراقی به حریم هوایی خرمشهر تجاوز کردند.[١] درخصوص کسب اطلاعات ازسوی عراق، گزارش فرمانداری خرمشهر حاکی است که «دولت عراق با همکاری امریکایی ها از چندی قبل اقدام به پخش پارازیت روی صدای [جمهوری] اسلامی ایران می نماید و در همین اواخر اقدام به تأسیس دستگاهی کرده که کلیة مکالمات هواپیماها و برج های مراقبت فرودگاه ها را ضبط و احتمال می رود که در دستگاه های رادار کشور جمهوری اسلامی ایران خرابکاری هایی انجام دهد.» در ادامة این خبر آمده است: «موضوع [موردنظر] به منظور تحقیق و بررسی به پایگاه چهارم شکاری دزفول و تیم کنترل فرکانس اهواز ارسال [شد]. پاسخ واصله از تیم مزبور حاکی است که فاقد دستگاه و یا آنتن لازم جهت شناسایی پخش پارازیت است.»[٢]در گزارش مشابه دیگری نیز آمده است که «مراکز دیدبانی گارد ساحلی عراق حرکات یگان های شناور نیروی دریایی جمهوری اسلامی را زیر نظر گرفته و کیلة حرکات را با ذکر زمان و موقعیت فرماندهی گارد ساحلی نیروهای دریایی گزارش می نمایند.»[٣]
بااین حال، عراقی ها در ساعت ٢٠ امروز نیز پاسگاه دویرج را در منطقة مرزی بستان زیر آتش گرفتند و پاسگاه طاوسیه را نیز در معرض تک تیرهای پراکنده خود قرار دادند.[٤]
از سوی دیگر، در ادامة تقویت و نقل وانتقالات نیرو و تجهیزات نظامی ازسوی عراق در مناطق هم جوار مرز خوزستان، امروز نیز این تحرکات در حجم وسیعی ادامه داشت. دراین زمینه، بنا به گزارش عوامل اطلاعاتی خودی، عراق در منطقة کوت، یک تیپ کامل با تجهیزات و وسایل مربوطه متمرکز کرده است.[٥]همچنین، گزارش ستاد عملیات جنوب حاکی است: «تعداد ٢٠ دستگاه تانک و تعدادی نفربر و سلاح خمپاره انداز و ضدهوایی ارتش عراق در روبه روی دژ شماره ٣ واقع در ٦ کیلومتری شلمچه، در پشت دیوارة خاکریزی شده مستقر شده اند.»[٦] در گزارشی از نیروی زمینی ارتش نیز آمده است: «یگان های نظامی عراق در محلی به نام "غرقل" در بالای شلمچه مستقر شده و تصمیم دارند ساعت ٥ صبح روز بعد به یگان های ایرانی حمله کنند.»[٧] همچنین، طبق گزارش گروهان بستان، علاوه بر اینکه تعداد ٢٧ دستگاه تانک و ٦ نفربر در مقابل پاسگاه فکه عراق موضع گرفته اند، در ساعت ٢١ امروز، یک ستون نظامی به طرف پاسگاه دویرج درحال مانور بوده و بالاتر از پاسگاه مزبور، یک اردوگاه نظامی مستقر گردید. در ادامة این گزارش آمده است که «عراق یک واحد ارتش خود را در یک کیلومتری میله مرزی مستقر و درحال انتقال نیرو می باشد.»[٨] دراین حال، باتوجه به تشدید تردد عوامل داخلی وابسته به عراق ازطریق مرزهای هم جوار خوزستان، به خصوص مرز خرمشهر، نیروهای سپاه پاسداران خرمشهر مبادرت به تله گذاری در نقاط مختلف مرزی کرده اند، این امر باعث شد که در ساعت ٢٠:٤٥ دقیقه امروز، فردی که قصد گریز از مرز "سعیدان" را داشت در برخورد با تلة انفجاری که در نوار مرزی کار گذاشته شده بود مجروح و متواری گردد.[٩]
[١] فیش سیاسی شماره ٥١٢٠١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: مورخ ٢١/٦/١٣٥٩.
[٢] سند شماره ٣٤٣٥٢٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢) به ت - ف - نزاجا (مد اطلاعات)، ٢١/٦/١٣٥٩.
[٣] سند شماره ٣٤٣٥٠٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢) به استانداری خوزستان، ٢١/٦/١٣٥٩، برابر اعلام نزاجا.
[٤] سند شماره ٤٨٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٣٠/٦/١٣٥٩، به نقل از فرماندهی لشکر٩٢ زرهی خوزستان (عملیات)، حسب اعلام گروهان ژاندارمری بستان، ٢١/٦/١٣٥٩.
[٥] سند شماره ٥٠٥٦٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سماجا٣ (مرکز فرماندهی) به نزاجا (معاونت عملیات و اطلاعات)، ٢١/٦/١٣٥٩.
[٦] سند شماره ٤٠٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ:گزارش استانداری خوزستان، ٢٣/٦/١٣٥٩، شماره سریال: ٩، ص٤، از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن٢)، مورخ ٢١/٦/١٣٥٩.
[٧] سند شماره ٤٣٢٧٥٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش استانداری خوزستان، ٢٢/٦/١٣٥٩، ص٤، از ستاد لشکر٩٢ زرهی (رکن سوم)، برابر اعلام نزاجا به رکن سوم لشکر، ٢١/٦/١٣٥٩.
[٨] سند شماره ١٣٣٨٤٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: اسناد مناطق کردنشین (تکاب)، ص١١٦، بولتن خبری مرکز فرماندهی - عملیات سپاه، ٢٢/٦/١٣٥٩، ص٣، برابر گزارش گروهان بستان، ٢١/٦/١٣٥٩.
[٩] روزنامه کیهان، ٢٢/٦/١٣٥٩، ص٤، خبرنگار کیهان از خرمشهر به نقل از یک مقام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خرمشهر.