روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٨٨ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢٧ شهریور ١٣٥٩ ٨ ذی القعده ١٤٠٠ ١٨ سپتامبر ١٩٨٠
١
لغو یک جانبه قرارداد مرزی ١٩٧٥ میان ایران و عراق ازسوی صدام حسین در شب گذشته و بررسی اجمالی بازتاب بسیار وسیع آن در رسانه های گروهی جهان، می تواند تاحدودی پرده از نیات رهبری رژیم بعث عراق درباره جنگ با جمهوری اسلامی ایران بردارد.
دراین باره، بخش عربی رادیو قاهره در برنامه امروز عصر خود گفت: «یکی از همکاران ابوالحسن بنی صدر، رئیس جمهوری ایران، تأکید کرد تصمیم صدام حسین، رئیس جمهوری عراق، درمورد لغو قرارداد ایران و عراق درمورد شط العرب به عنوان اعلام جنگ علیه ایران تلقی می شود.» به گفته این رادیو، «هنوز ایران هیچ گونه عکس العمل رسمی دربرابر تصمیم عراق دایر بر تسلط کامل بر شط العرب نشان نداده است. ...»[١]
همچنین، خبرگزاری «یونایتدپرس از بیروت خبر داد ارتش های ایران و عراق عملاً در آستانه جنگ وسیعی قرار گرفته اند. این وضع خطرناک به دنبال سخنان دیشب پرزیدنت صدام حسین ایجاد شده که قرارداد ١٩٧٥ الجزایر را به طور یک جانبه باطل ساخت. به گزارش یونایتدپرس، رادیو دولتی ایران امروز طی تفسیری گفت: پرزیدنت صدام حسین با این سخنان عملاً گور خود را کنده است. ...»[٢]
رادیو کلن آلمان غربی نیز در تفسیری با اشاره به لغو این قرارداد ازسوی عراق گفت: «ریاست جمهوری عراق، صدام حسین، تجاوزهای دائمی ایران به مرز کشور خود را علت اتخاذ تصمیم مذکور نامید. یک چنین تجزیه وتحلیلی به این خاطر شگفت انگیز است که: این نیروهای مسلح عراق هستند که خاک ایران را طی هفته های اخیر اشغال کرده اند. به زعم دولت عراق، این اقدامی است که به منظور جبران اشتباهات گذشته صورت می گیرد، زیرا بغداد حدود پانصد کیلومترمربع از خاک زین القوس که در جوار منطقه نفتی ایران، خوزستان قرار دارد، ادعای ارضی داشت. ادعاهای ارضی بغداد همچنین شامل این منطقه که عراقی ها آن را خوزستان عربی می نامند، می گردد که درواقع هدف اصلی دولت عراق را تشکیل می دهد. ...» در بخش دیگری از این تفسیر با اشاره به مناقشات سیاسی و مرزی ایران و عراق از اوایل پیروزی انقلاب اسلامی ایران، به زمینه سازی های سیاسی عراق اشاره شده و آمده است: «عراق می خواست نخست این اطمینان را به دست آورد که از حمایت کشورهای سلطنتی عرب و در رأس آنها عربستان سعودی برخوردار خواهد شد تا بعداً بتواند ایران را مورد حمله قرار دهد. عراق که خود را قدرت رهبری خلیج فارس می نامد می بایستی ناگزیر دیر یا زود به اثبات می رساند که آیا از عهده چنین نقشی برخواهد آمد؟ ...»[٣]
بخش فارسی رادیو لندن نیز در برنامه شامگاهی خود علاوه بر تفسیر مبسوطی[٤] درباره سابقه اختلافات مرزی ایران و عراق و چگونگی عقد قرارداد ١٩٧٥ الجزایر، با اشاره به عواقب لغو این قرارداد ازسوی صدام حسین اذعان کرد: «... اینک پرزیدنت صدام حسین رسماً اعلام کرده است که قرارداد سال ١٩٧٥ الجزایر توسط پارلمان عراق لغو شده است. ...»[٥]
[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٤، تاریخ ٢٨/٦/١٣٥٩، ص٤٢، بخش عربی رادیو قاهره، ساعت: ١٦:٤٥ دقیقه، ٢٧/٦/١٣٥٩.
[٢] همان، ص٢١، بخش فارسی رادیو اسرائیل، ساعت ٢٠، ٢٧/٦/١٣٥٩.
[٣] همان، ص١٨، بخش فارسی رادیو کلن، ساعت ٢١، ٢٧/٦/١٣٥٩.
[٤] ضمیمه دارد؛ تفسیر رادیو بی بی سی درباره موقعیت شط العرب و اختلافات مرزی ایران و عراق و چگونگی عقد قرارداد ١٩٧٥ الجزایر.
[٥] همان، ص١٣، بخش فارسی رادیو لندن، ساعت ٢١:٤٥، ٢٧/٦/١٣٥٩.