ترجمه قانون در طب - ابن سينا - الصفحة ٥٢٢ - فصل سوم تشريح وريد اجوف و رشتههاى بالا آمده از آن
فايده دوم اين است كه خون در محيط اين وريد، پختگى بيشترى را كسب نمايد. [١]
رگ دوم از رگهاى سه گانه در قلب دور مىزند، سپس درون آن پراكنده مىگردد تا قلب را تغذيه نمايد و اين (پراكندگى) زمانى است كه وريد اجوف نزديك است در گوشك راست درون قلب فرو رود. [٢]
رگ سوم در خصوص انسانها به جانب چپ مايل مىگردد، سپس متوجه مهره پنجم از مهرههاى سينهاى مىشود و بر آن تكيه مىدهد و (براى تغذيه) در بين دندههاى هشت گانه پايين و ماهيچههايى كه در بر دارند و ديگر بافتهاى موجود در آنجا پراكنده مىگردد.
ادامه وريد اجوف (تحتانى) پس از توزيع رگهاى سه گانه (در محاذات داخلى قلب) با عبور به صورت صعودى از قلب، رشتههاى موى رگى [٣] از آن در بخشهاى فوقانى پردههاى نيمه كننده سينه و بخشهاى فوقانى غلاف قلب و در گوشت نرم موسوم به غده توتى، پراكنده مىگردد.
سپس هنگام نزديك شدن به ترقوه دو شاخه از آن منشعب مىشود كه به صورت اريب به سوى استخوان ترقوه رو مىآورند هر لحظه كه به ترقوه نزديك و در آن فرو مىروند از يكديگر دور مىگردند و هر شاخهاى از آن، خود به دو رشته تبديل مىشود:
يكى از آن رشتهها از هر جانب، بر انتهاى جناغ سينه از چپ و راست سرازير مىگردد تا به غضروف خنجرى منتهى مىشود و در محل عبور خود رشتههايى را از خود به جا مىگذارد كه در ماهيچههاى بين دندهاى پراكنده مىگردد و دهانه آنها با دهانه رگهاى منتشر در آنجا تماس مىيابند و دستهاى از آن به سوى ماهيچههاى بيرون از سينه خارج
[١] دو لايه بودن، باعث حفظ حرارت بيشتر مىباشد.
[٢] ترجمه بنابر تفسير آملى از اين عبارت مىباشد دليل وى اين است كه اين سه رگ پيشتر داخل قلب شدهاند پس بايد درون آن دور بزند و حكيم جيلانى تفسير ديگرى را ارائه مىدهد كه مبتنى بر نظر جالينوس مىباشد وى مىگويد: رگ دوم در سطح خارجى قلب دور مىزند بنابر اين تفسير عبارت چنين ترجمه مىشود: رگ دوم قلب را دور مىزند سپس براى تغذيه در داخل قلب پراكنده مىگردد و اين دخول در قلب در موضع فرو رفتن وريد اجوف در گوشك راست قلب مىباشد. (شرح آملى، ص ٣٢٨)
[٣] رشتههاى مويرگى، زيرا براى تغذيه اعضاى ياد شده خون رقيق آبكى مورد نياز مىباشد.