ترجمه قانون در طب - ابن سينا - الصفحة ٣٦٣ - فهرست اعضاى مفرد بدن
فصل حقيقت عضو و اقسام آن
اندام بدن، اجسام حاصل از نخستين آميزش اخلاط پسنديده مىباشد، چنان كه اخلاط، اجسام حاصل از نخستين آميزش عناصر مىباشند.
اعضاى بدن بر دو گونه مىباشند:
١. اعضاى مفرد (متشابه الاجزاء)؛
٢. اعضاى مركب (اعضاى آلى).
مفرد، به عضوى در بدن اطلاق مىگردد كه هر جزء محسوس آن را در نظر آوريم، با تماميت آن در اسم و تعريف مشترك باشد، مانند: گوشت و اجزاى آن، استخوان و اجزاى آن، عصب و اجزاى آن، و آنچه اين گونه است، متشابه الاجزاء مىنامند.
مركب، به عضوى در بدن اطلاق مىگردد كه هر جزء از آن را در نظر آوريم با تماميت آن در اسم و تعريف مشترك نباشد، مانند: دست، و صورت، پس هر جزء از صورت، صورت نيست، و هر جزء از دست، دست نيست. اعضاى مركب بدن را اعضاى آلى نيز مىنامند، زيرا اين اعضا آلت و وسيله براى نفس در انجام حركتها و كارها خود مىباشند.
فهرست اعضاى مفرد بدن
١. استخوان، اولين عضو متشابه بدن مىباشد، كه از بافتى سفت آفريده شده؛ زيرا پايه بدن و تكيه گاه حركتها آن مىباشد.
٢. غضروف، از بافتى نرمتر از استخوان برخوردار است، لذا عضوى انعطاف پذير بوده، و از اعضاى ديگر بدن سفتتر مىباشد. فايده آفرينش غضروف برقرارى پيوندى نيكو بين استخوانها و اعضاى نرم بدن است؛ عضو سفت و عضو نرم بدون واسطه (غضروف) پيوند