ماهيچه‌هاى لب روده‌ [١] چهار عدد مى‌باشند، ماهيچه‌اى كه به دهانه مقعد پيوسته است و با گوشت آن بسيار در آميخته مى‌باشد، [٢] مانند آميختن ماهيچه‌هاى لب، و (با انقباض خود) حلقه مقعد را جمع و بسته مى‌نمايد و با فشار خود باعث تخليه باقى مانده مدفوع از آن مى‌گردد.

ماهيچه ديگر از ماهيچه اول داخل‌تر (و از دهانه مقعد دورتر) مى‌باشد- و بالاى آن به نسبت به سر انسان است- [٣] گمان مى‌شود اين ماهيچه داراى دو انتها است كه در حقيقت به بيخ آلت متصل مى‌باشد. [٤]

زوج ديگر از ماهيچه‌هاى مقعد به صورت اريب مى‌باشد كه روى همه ماهيچه‌هاى پيشين قرار دارد و فايده آن كشيدن مقعد به سمت بالا است و عارضه بيرون زدگى مقعد به دليل شل شدن همين ماهيچه به وجود مى‌آيد. [٥]

فصل بيست و هفتم: تشريح ماهيچه‌هاى حركتى ران‌

بزرگ‌ترين ماهيچه‌هاى استخوان ران، [٦] ماهيچه‌هاى بازكننده و پس از آن ماهيچه‌هاى خم كننده مى‌باشند؛ چرا كه برجسته‌ترين عمل استخوان ران اين دو حركت است و در اين بين حركت باز كردن از خم كردن برتر مى‌باشد؛ زيرا ايستادن با حركت باز كردن تحقق مى‌پذيرد، سپس (از نظر اهميت) ماهيچه‌هاى دوركننده، سپس ماهيچه‌هاى نزديك كننده و در آخر ماهيچه‌هاى چرخش دهنده قرار گرفته‌اند.

[١] ترجمه مقعد به «لب روده» از جرجانى در ذخيره مى‌باشد.

[٢] به دليل همين آميختگى زياد ماهيچه با گوشت دهانه مقعد بدان «گوشت پوستى يا پوست گوشتى» گفته مى‌شود.

[٣] اين جمله در اينجانا مفهوم مى‌باشد.

[٤] لذا هنگام راست شدن آلت و نزديكى كه موجب تحليل روح و ضعف قوا مى‌باشد با تضيق مقعد مانع خروج مدفوع از آن مى‌گردد و در صورت سستى در اين ماهيچه شخص مبتلا به بيمارى عذيوط؛ يعنى خروج مدفوع هنگام جماع مى‌شود.

[٥] نام ماهيچه‌هاى مقعد:

١. اسفنكتر خارجى مقعد (Sphincter ani externus(؛ ٢. بخش زير جلدى (Subcutaneous part(؛ ٣. بخش سطحى (Superficial part(؛ ٤. بخش عمقى (Deep part(.

[٦] پيش از اين دانسته شد كه بزرگ‌ترين استخوان بدن، استخوان ران است لذا ماهيچه حركتى آن نيز بزرگ‌ترين ماهيچه در بدن مى‌باشد.