ترجمه قانون در طب - ابن سينا - الصفحة ٥٠٣ - فصل ششم تشريح عصب خاجى و دنبالچهاى
عصب رسانى به ناحيه ساق پا گوناگون مىباشد، بخشى از اعصاب از درون ران عبور مىكنند، و بخشى از سطح ران، و بخشى ديگر زير ماهيچهها خزيده و در آنجا پنهان مىگردند.
از آنجا كه راهى براى عبور عصب [١] روييده از ناحيه استخوان شرمگاه از بخش خلفى بدن به سوى پاها و همچنين از باطن ران به دليل تراكم ماهيچهها و رگهاى بسيار در آنجا، وجود ندارد، لذا كانالى براى شاخهاى از عصب ويژه ماهيچههاى پا [٢] قرار داده شده، پس (از بخش قدامى) در مجراى فرود آمده به سوى بيضهها عبور داده مىشود تا به سوى ماهيچههاى شرمگاه رو آورد سپس به طرف ماهيچههاى زانو سرازير مىگردد.
فصل ششم: تشريح عصب خاجى و دنبالچهاى [٣]
اولين زوج از رشته عصبهاى خاجى بنابر آنچه گفته شد، با عصب كمرى [٤] آميخته مىباشد. [٥]
آنچه مانده از زوجهاى خاجى و تك عصب روييده از انتهاى دنبالچه در ماهيچههاى مقعد و در خود آلت تناسلى و ماهيچههاى مثانه و رحم و در غشاى شكم و در قسمتهاى داخلى عمقى از استخوان شرمگاه و در ماهيچههاى فرستاده شده از استخوان خاجى پراكنده مىگردد.
[١] در نسخه بولاق و تهران، براى عبور ماهيچهها دارد كه به نظر صحيح نمىباشد لذا طبق نسخه آملى و جيلانى ترجمه گرديد.
[٢] از دو زوج پايين رو (زوج چهارم و پنجم).
[٣] اعصاب خاجى و دنبالچهاى شش زوج و يك فرد عصب مىباشد.
[٤] دو زوج عصب پايين رو كه گفته شد با شاخهاى از اولين عصب خاجى آميخته مىباشد.
[٥] عصب سياتيك (SciaticNerve( بزرگترين عصب بدن از دو زوج عصب كمرى و عصبهاى خاجى منشأ مىگيرد.